İş Sağlığı ve Güvenliği Bölümü: Önlisans ve Lisans Mezunları Ne İş Yapar?
İSG önlisans ve lisans programlarını karşılaştırıyor; mezunların belgeyle ve belgesiz yapabileceği işleri, C, B ve A sınıfına giden yolları ve OSGB, işyeri ve kamudaki ilk iş seçeneklerini Uzman Yönetmeliği'ne dayanarak anlatıyoruz.

İş sağlığı ve güvenliği bölümünün iki yıllık önlisans ve dört yıllık lisans programı vardır; iki programın mezunları da mevzuatta "teknik eleman" sayılır. Mezunlar iş güvenliği uzmanı olarak çalışmak için genellikle önce C sınıfı belge alır: lisans mezunları sınava eğitim almadan, doğrudan girer; önlisans mezunları önce en az 220 saatlik eğitimi tamamlar.
Öne çıkanlar
- İSG önlisans ve lisans mezunları mevzuatta teknik eleman sayılır, ancak iş güvenliği uzmanı olarak görevlendirilmek için geçerli bir belge şarttır.
- Lisans mezunları C sınıfı sınavına eğitim almadan girer; önlisans mezunları önce en az 220 saatlik C sınıfı eğitimini tamamlar.
- B sınıfı için C belgesiyle 1095 gün, A sınıfı için B belgesiyle 1460 gün fiili çalışma gerekir; İSG yüksek lisansı B sınavına, doktora A belgesine götürür.
- ÖSYM'nin 2026 YKS kılavuzunda İSG önlisans programı yer almadı; lisans programları SAY puanıyla, örgün ve açıköğretim olarak tercihe açıldı.
- Belge almadan risk değerlendirmesi ekibinde ve iş hijyeni laboratuvarlarında çalışabilirsiniz; laboratuvar ve kalite yöneticiliği için dört yıllık lisans aranır.
İş Sağlığı ve Güvenliği Bölümü Hangi Programlardan Oluşur?
Bölümün iki düzeyi vardır: en az iki yıllık önlisans ve en az sekiz yarıyıllık lisans (2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu md. 3). ÖSYM'nin 2026 YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu'nda bölümün yalnızca dört yıllık lisans programları yer aldı; bunlar SAY puanıyla, örgün ve açıköğretim seçenekleriyle tercihe açıldı. Önlisansa 2026'da merkezi yerleştirme yapılmadı.
Lisans programları 2026 kılavuzunda çoğunlukla sağlık bilimleri fakültelerinde yer aldı; İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi açıköğretim seçeneği sunuyor. Güncel program listesini ve taban puanlarını YÖK Atlas'tan izleyebilirsiniz.
Önlisans programı 2025 yerleştirmelerine kadar TYT puanıyla öğrenci alıyordu. Türkiye Yeterlilikler Veri Tabanı'ndaki birçok üniversite kaydında bu programın mezunları "iş sağlığı ve güvenliği teknikeri" ya da "iş güvenliği teknikeri" olarak anılır. İSG mevzuatı ise bu unvana ayrı bir yetki bağlamaz; belirleyici olan teknik eleman tanımıdır.
Önlisans diploması olanlar için mevzuat değişmedi. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 3. maddesi teknik eleman tanımına üniversitelerin iş sağlığı ve güvenliği programı mezunlarını alır. İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik (Uzman Yönetmeliği) de 4. maddesinde İSG lisans ve önlisans programı mezunlarını açıkça sayar. İSG dışındaki bölümlerin durumunu hangi bölüm mezunlarının İSG uzmanı olabileceğini anlattığımız yazıda bulabilirsiniz.
Önlisans mezunları Dikey Geçiş Sınavı (DGS) ile lisansa geçebilir. ÖSYM'nin 2026 DGS kılavuzundaki eşleştirme tablosu İSG önlisans mezunları için İş Sağlığı ve Güvenliği, Acil Yardım ve Afet Yönetimi, İşletme, Sağlık Yönetimi, Sosyal Hizmet ve Uluslararası İşletme Yönetimi lisans programlarını sayar. Açıköğretim fakültelerinin bazı lisans programları için ayrı eşleştirmeler de vardır.
Önlisans ve Lisans Mezunu Arasında Ne Fark Var?
İki diploma da teknik eleman sayılır ve lisansüstü eğitim yapmadıysanız ilk basamak C sınıfı belgedir; asıl fark bu basamağa giden yoldadır. Lisans mezunu C sınıfı sınavına eğitim almadan girer, önlisans mezunu önce en az 220 saatlik eğitimi tamamlar. Lisans diploması ayrıca lisansüstü yolu ve bazı laboratuvar yöneticiliklerini açar.
| Konu | Önlisans | Lisans |
|---|---|---|
| Süre | En az 2 yıl | En az 8 yarıyıl (4 yıl) |
| YKS ile giriş | 2025'e kadar TYT puanıyla; 2026 kılavuzunda yer almadı | SAY puanıyla; 2026'da örgün ve açıköğretim |
| Mevzuattaki statü | Teknik eleman (Uzman Yönetmeliği md. 4) | Teknik eleman (Uzman Yönetmeliği md. 4) |
| C sınıfı belge | En az 220 saatlik eğitim ve C sınıfı sınavı | Eğitim şartı olmadan C sınıfı sınavı |
| Sınav başvurusu | Eğitimi tamamlayanların bilgileri Bakanlıkça bildirilir | İSG-KATİP'ten doğrudan sınav başvurusu |
| B sınıfı | C belgesiyle 1095 gün fiili çalışma, B eğitimi ve sınavı | Aynı yol ya da İSG yüksek lisansı ve B sınavı |
| A sınıfı | B belgesiyle 1460 gün fiili çalışma, A eğitimi ve sınavı | Aynı yol ya da İSG doktorası |
| İş hijyeni laboratuvarı | Ölçüm ve numune alma personeli | Ayrıca laboratuvar veya kalite yöneticisi |
| KPSS nitelik kodu (2026/1) | 3043 | 4596 |
| Sonraki eğitim | DGS ile İSG lisansı ve eşleşen diğer lisans programları | Yüksek lisans ve doktora |
Gün karşılıkları, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının (ÇSGB) 24 Haziran 2019 tarihli fiili çalışma duyurusundan alınmıştır: 3 yıl 1095 gün, 4 yıl 1460 gün sayılır. Lisansüstü yollar İSG veya iş güvenliği programında yapılan yüksek lisans ve doktora için geçerlidir.
Belge Almadan Hangi İşleri Yapabilirsiniz?
Diploma tek başına iş güvenliği uzmanı olarak görevlendirilmenizi sağlamaz; Uzman Yönetmeliği'ne göre uzman olarak görevlendirilecek kişinin geçerli belgesi olmak zorundadır (md. 7/1). Belgesiz bir İSG mezunu yine de bir işyerinde risk değerlendirmesi ekibinde, destek elemanı olarak ve iş hijyeni laboratuvarlarında çalışabilir.

Belge olmadan yapamayacaklarınız
- İşyerinin iş güvenliği uzmanı olarak görevlendirilmek ve bu görev için İSG-KATİP'te sözleşme onaylamak. ÇSGB'ye göre vizesi geçen bir belgeyle bile sistem yeni sözleşme yapılmasına izin vermez.
- Çalışanlara temel İSG eğitimini işyerinin uzmanı sıfatıyla vermek. 2 Nisan 2026'da yürürlüğe giren Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik, temel eğitimi verebilecekler arasında işyerinde hizmet yürüten iş güvenliği uzmanlarını ve işyeri hekimlerini sayar (md. 10/1-a).
Belge olmadan yapabilecekleriniz
- Risk değerlendirmesi ekibi: Ekip; işveren, uzman ve hekim, çalışan temsilcileri, destek elemanları ve işyerindeki çalışmaları bilen çalışanlardan oluşur (İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği md. 6/1). İşveren, ekibin koordinasyonunu ekipten birine verebilir (md. 6/3).
- Destek elemanı: Asli işinizin yanında önleme, koruma, tahliye, yangınla mücadele ve ilk yardım gibi konularda görevlendirilebilirsiniz (6331 sayılı Kanun md. 3/1-ç).
- Ölçüm ve numune alma personeli: Yetkili bir iş hijyeni laboratuvarında işe girip laboratuvar personelinin temel eğitimlerini (TS EN ISO/IEC 17025, ölçüm belirsizliği, metot validasyonu gibi) ve İş Sağlığı ve Güvenliği Araştırma ve Geliştirme Enstitüsünün (İSGÜM) eğitimini tamamladıktan sonra sınavda en az 70 alırsanız sertifika alırsınız. Sertifika dört yıl geçerlidir (İş Hijyeni Ölçüm, Test ve Analizleri Hakkında Yönetmelik md. 13/1-2 ve 22/3); Bakanlığın eğitim duyuruları başvuruyu sözleşmesi aktif laboratuvar personeline açar.
- Laboratuvar veya kalite yöneticisi: En az dört yıllık lisans eğitimi ve iş güvenliği uzmanı olma yeterliliği veren bir bölümden mezuniyet aranır (aynı Yönetmelik md. 4/1-h ve m). İSG lisans mezunu bu şartı karşılar, önlisans mezunu karşılamaz.
Gebze'deki bir plastik ambalaj fabrikasında üretim planlamada çalışan bir İSG önlisans mezunu, risk değerlendirmesi ekibine bilgi sahibi çalışan olarak katılabilir; işveren görevlendirirse ekibin koordinasyonunu da üstlenebilir. Ekipte işyerinin belgeli uzmanı ve işyeri hekimi de yer alır; belgeniz yokken onların görevini üstlenemezsiniz.
Önlisans Mezunu C Sınıfı Belgeye Nasıl Ulaşır?
Önlisans mezunu, Bakanlıkça yetkilendirilmiş bir eğitim kurumunda en az 220 saatlik C sınıfı iş güvenliği uzmanlığı eğitimini tamamlar ve sınavda 100 üzerinden en az 70 alır. Eğitimin en az 180 saati teorik, en az 40 saati uygulamalıdır; sınavı geçen adayın belgesi İSG-KATİP üzerinden elektronik olarak düzenlenir.

- Kayıt: Eğitim kurumu diplomanızı inceler; kurumlar uzman olma şartlarını taşımayan kişileri programa kaydedemez (Uzman Yönetmeliği md. 21/4). ÇSGB'nin Sıkça Sorulan Sorular sayfası da teknik eleman tanımının İSG önlisans mezunlarını kapsadığını belirtir.
- Teorik eğitim: En az 180 saattir ve en fazla yarısı uzaktan verilebilir (md. 25/1). Teorik derslerde en fazla altı ders saati devamsızlık hakkınız vardır (md. 23/5).
- Uygulamalı eğitim: En az 40 saattir; en az bir iş güvenliği uzmanının görevlendirildiği bir işyerinde yapılır ve tamamına katılmak zorunludur (md. 25/1 ve 23/5). Staj yeri İSG-KATİP'te bildirilir; ilgili İSG profesyoneli ve işyerinin e-bildirge kullanıcısı onaylar.
- Sınav: Uygulamalı eğitim bitmeden sınava girilemez (md. 23/7). 13 Aralık 2026 sınavı, Gazi Üniversitesi Ölçme ve Değerlendirme Uygulama ve Araştırma Merkezi ile ÇSGB İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü iş birliğinde yapılacak. Bu sınavda eğitimini süresinde tamamlayan adayın bilgileri Bakanlıkça bildirilir; aday sınav ücretini Gazi Üniversitesinin Aday İşlemleri Sistemi'nden öder.
- Belge: Sınavı geçen aday İSG-KATİP'ten belge başvurusu yapar; belge ve vize ücretleri her yıl İSG-KATİP'te ilan edilir. Belge beş yılda bir vize ettirilir (md. 20/1). C belgesi, az tehlikeli sınıftaki işyerlerinde asıl uzman olarak çalışma hakkı verir (md. 7/2; 6331 sayılı Kanun md. 8/5).
Bakanlık her sınav için eğitimin en geç başlama ve bitiş tarihlerini ayrıca ilan eder. 13 Aralık 2026 sınavı için programın en geç 17 Eylül 2026'da başlaması ve uygulama dahil 21 Ekim 2026'da bitmesi gerekiyordu; Kasım 2026'da eğitime başlayan bir aday bir sonraki sınav dönemini hedefler.
Lisans Mezunu C Sınıfı Sınavına Doğrudan Nasıl Girer?
Üniversitelerin iş sağlığı ve güvenliği lisans programını tamamlayanlar, eğitim kurumuna gitmeden C sınıfı sınavına girer (Uzman Yönetmeliği md. 8/1-c-3). Başvuru, Bakanlığın her sınav için ilan ettiği son tarihe kadar İSG-KATİP'ten yapılır ve bu tarihten önce mezun olmuş olmanız gerekir (md. 28/3).
- İSG-KATİP'te "Süreç Yönetimi", "Sınav Başvuruları" ve "Yeni" adımlarını izleyip doğru kategoriyi seçin.
- Mezuniyet bilginiz YÖKSİS'ten çekilir, evrak yüklemezsiniz. Diplomanız YÖKSİS'te görünmüyorsa başvurmadan önce üniversitenizle iletişime geçin.
- Tamamlanmayan başvuruyu sistem 48 saat sonra iptal eder. Şartları sağlayan başvurular otomatik olarak "Başvuru Onaylandı" durumuna geçer.
- Onaylanan adaylar, sınavı yapan kurumun takvimine göre ayrıca sınava giriş başvurusu yapar. 13 Aralık 2026 sınavında bu adım, Gazi Üniversitesinin sisteminden sınav ücretini ödemektir; ücreti ödeyen aday başvuruyu yapmış sayılır.
13 Aralık 2026 sınavı için doğrudan başvuruların tamamlanıp onaylanması için son gün 21 Ekim 2026 saat 23.59'du. Bu tarihten sonra yapılan başvurular bir sonraki sınav döneminde değerlendirilir; yeni dönemin tarihlerini ÇSGB İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğünün duyurularından izleyin.
İsterseniz eğitim yoluyla da ilerleyebilirsiniz; Uzman Yönetmeliği'nin 8/1-c-1 hükmü C sınıfı eğitimine katılan teknik elemanları da kapsar. Her iki yolda da sınavda 100 üzerinden en az 70 almanız gerekir (md. 28/4). Hazırlığınızı online İSG deneme sınavlarıyla ölçebilirsiniz.
B ve A Sınıfına Nasıl Yükselirsiniz?
B sınıfı için C belgesiyle en az 3 yıl, A sınıfı için B belgesiyle en az 4 yıl fiilen çalıştığınızı iş güvenliği uzmanlığı sözleşmeleriyle belgelemeniz, ardından ilgili eğitimi ve sınavı tamamlamanız gerekir. İSG veya iş güvenliği programında yüksek lisans B sınavına, doktora ise doğrudan A belgesine götürür.
| Yol | Şart | Dayanak |
|---|---|---|
| C'den B'ye | C belgesiyle en az 1095 gün fiili çalışma, B eğitimi ve B sınavı | Uzman Yönetmeliği md. 8/1-b-1 |
| Yüksek lisanstan B'ye | İSG veya iş güvenliği programında yüksek lisans ve B sınavı; deneyim şartı yok | md. 8/1-b-2 |
| B'den A'ya | B belgesiyle en az 1460 gün fiili çalışma, A eğitimi ve A sınavı | md. 8/1-a-1 |
| Doktoradan A'ya | İSG veya iş güvenliği programında doktora; bentte eğitim ve sınav şartı sayılmaz | md. 8/1-a-2 |
Fiili çalışma, kural olarak İSG-KATİP'te kayıtlı sözleşmelerden hesaplanır. ÇSGB'ye göre şu üç kural sürenizi doğrudan etkiler:
- OSGB'de çalışıyorsanız yalnızca OSGB ile hizmet alan işyeri arasındaki sözleşmeyle yapılan dışa görevlendirmeler sayılır; OSGB ile uzman arasındaki içe görevlendirme sayılmaz.
- C belgesiyle çok tehlikeli bir işyerinde sözleşmeniz varsa, yalnızca orada tehlike sınıfına uygun uzmanın sözleşmesinin bulunduğu dönemler sayılır.
- İşyerinin SGK sicil numarası değişirse sözleşmenin yeni numara üzerinden yenilenmesi gerekir; yenilenmezse süre hesaba katılmaz.
Önlisans mezunu için lisansüstü yol önce lisans diploması almayı gerektirir; yüksek lisansa başvuruda lisans diploması aranır (Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği md. 5/1). DGS ile İSG lisansına geçmek bu yolu da açar.
İlk İş Seçenekleri: OSGB, İşyeri Kadrosu ve Kamu
C belgesini aldığınızda üç kapı açılır. 6331 sayılı Kanun'un 6. maddesine göre işveren uzmanı önce kendi çalışanları arasından görevlendirir; uygun personel yoksa hizmeti ortak sağlık ve güvenlik birimlerinden (OSGB) veya Sağlık Bakanlığına bağlı çalışan sağlığı merkezlerinden (ÇASMER) alır. İlan kanallarını ve ilk 30 günlük iş arama planını iş güvenliği uzmanı iş ilanları yazımızda bulabilirsiniz.

OSGB
Her OSGB, tam süreli iş sözleşmesiyle en az bir iş güvenliği uzmanı, bir işyeri hekimi ve bir diğer sağlık personeli çalıştırmak zorundadır (İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği md. 12/1). OSGB'de tam süreli çalışan uzman başka bir OSGB'de veya işyerinde görev alamaz (md. 12/2). OSGB'ler kuruldukları il ve sınır komşusu illerde hizmet verir (md. 12/5).
İzmir'deki bir OSGB'de işe başlayan yeni bir C sınıfı uzman, yalnızca az tehlikeli müşterilere asıl uzman olarak gönderilebilir. İşe girerken dışa görevlendirme alıp almayacağınızı sorun; OSGB'deki çalışmanızda B sınıfı süreniz yalnızca bu görevlendirmelerle dolar.
İşyeri kadrosu
C belgesiyle az tehlikeli bir işyerinde tam veya kısmi süreli asıl uzman olabilirsiniz. Az tehlikeli sınıfta 1.000 ve daha fazla çalışanı olan işyerlerinde her 1.000 çalışan için tam gün çalışacak en az bir uzman görevlendirilir (Uzman Yönetmeliği md. 12/2).
Tehlikeli veya çok tehlikeli bir işyerinde tam süreli sigortalı çalışıyorsanız, işveren sizi tehlike sınıfına uygun asıl uzmanın yanında yardımcı uzman olarak görevlendirebilir (md. 7/5). Örneğin Bursa'da bir otomotiv yan sanayi fabrikasının üretim biriminde çalışan bir mezun, belgesini aldıktan sonra bu yolla sahada deneyim kazanabilir.
Kamu
ÖSYM'nin KPSS-2026/1 tercih kılavuzunda İSG önlisans mezuniyeti 3043, İSG lisans mezuniyeti 4596 nitelik koduyla tanımlıdır. Kadro tablolarında bu kodları arayın ve ilanın özel şartlarını mutlaka okuyun.
Kamuda başka bir kadroda çalışırken belge alırsanız, asli görevinizin yanında kendi kurumunuzda ya da muvafakatiniz ve üst yöneticinin onayıyla başka bir kamu kurumunda iş güvenliği uzmanı olarak görevlendirilebilirsiniz. Her görev saati için 200 gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpımı kadar ek ödeme yapılır (6331 sayılı Kanun md. 8/7). Kayseri'de bir belediyenin teknik biriminde çalışan bir İSG mezunu, belge sınıfına uygun olmak koşuluyla belediyenin kendi işyerlerinde bu şekilde görev alabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
İSG önlisans programları kapandı mı?
ÖSYM'nin 2026 YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu'nda iş sağlığı ve güvenliği önlisans programı yer almadı; bu yıl programa YKS ile öğrenci yerleştirilmedi. Lisans programları ise aynı kılavuzda SAY puanıyla yer aldı. Önlisans diploması olanların teknik eleman sayılması Uzman Yönetmeliği'nin 4. maddesine dayanır ve bu hüküm değişmedi.
İş sağlığı ve güvenliği bölümü açıköğretimle okunabilir mi?
Lisans düzeyinde evet. ÖSYM'nin 2026 kılavuzunda İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesinin İş Sağlığı ve Güvenliği (Açıköğretim) lisans programı SAY puanıyla yer aldı. Uzman Yönetmeliği'ndeki doğrudan sınav hakkı, lisans programının örgün veya açıköğretim olmasına göre ayrım yapmaz.
İSG önlisans mezunu A sınıfı iş güvenliği uzmanı olabilir mi?
Evet. C belgesiyle en az 3 yıl çalışıp B eğitimini ve sınavını, ardından B belgesiyle en az 4 yıl çalışıp A eğitimini ve sınavını tamamlayan teknik eleman A sınıfı belge alır (Uzman Yönetmeliği md. 8/1). Bu yolda önlisans ile lisans arasında fark yoktur; toplamda en az 7 yıllık fiili çalışma gerekir.
İSG mezunu işyeri hemşiresi veya diğer sağlık personeli olabilir mi?
Hayır. 6331 sayılı Kanun'un 3. maddesi diğer sağlık personelini ebe, hemşire, sağlık memuru, acil tıp teknikeri veya teknisyeni, çevre sağlığı teknikeri veya teknisyeni diplomasına sahip ve Bakanlıkça belgelendirilmiş kişiler olarak tanımlar. İSG diploması bu listede yer almaz.
Diplomam YÖKSİS'te görünmüyorsa doğrudan sınava nasıl başvururum?
Bakanlık, doğrudan sınava girecek adayların mezuniyet bilgisini YÖKSİS'ten çeker ve evrak yüklenmesini istemez. Diplomanız YÖKSİS'te kayıtlı değilse başvurudan önce üniversitenizle iletişime geçip kaydettirin. Şartları sistemde doğrulanamayan aday başvuruyu tamamlayamaz ve İSG-KATİP'ten hata mesajı alır.
Diplomanıza Göre İlk Adımı Atın
Önlisans mezunuysanız ilk adımınız C sınıfı eğitimidir; lisans mezunuysanız doğrudan sınav başvurusunu bir sonraki dönemin son tarihinden önce tamamlayın ve sınava hazırlanın. Ofis Akademi'nin C Sınıfı İş Güvenliği Kursu sayfasında eğitim programını inceleyebilir, dönem tarihlerini iletişim sayfamızdan sorabilirsiniz.
Kaynaklar
- İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik (Mevzuat Bilgi Sistemi)
- ÇSGB İSGGM: 13 Aralık 2026 Tarihinde Yapılacak 2026-2 İSG Sınav Duyurusu
- ÖSYM: 2026 YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu
- ÖSYM: 2026 DGS Tablo-2, Ön Lisans Mezuniyet Alanlarına Göre Dikey Geçiş Yapılabilecek Lisans Programları