İSG Kurulları En Az Kaç Kişiden Oluşur? Kimlerin Katılması Zorunludur? - 2026

İş yerlerinde sağlıklı ve güvenli bir çalışma ortamının tesis edilmesi, yalnızca bireysel çabalarla değil, organize ve sistematik bir yaklaşımla mümkündür. Bu sistematik yaklaşımın en önemli yapı taşlarından biri de İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) kurullarıdır. İlgili mevzuat çerçevesinde oluşturulan bu kurullar, işyerindeki riskleri değerlendirmek, önleyici tedbirler almak ve iş kazalarını minimize etmek amacıyla hayati bir rol üstlenir. Peki, işletmeler için kritik öneme sahip olan İSG kurulları en az kaç kişiden oluşur ve bu kurullara kimlerin katılması yasal bir zorunluluktur?

Bu kapsamlı rehberde, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve ilgili yönetmelikler ışığında, İSG kurullarının yapısını, zorunlu üyelerini ve çalışma usullerini tüm detaylarıyla inceleyeceğiz. Amacımız, işverenlerin, iş sağlığı ve güvenliği profesyonellerinin ve çalışanların bu konudaki soru işaretlerini gidermek ve yasal uyumluluk süreçlerine rehberlik etmektir.

İSG Kurulu Nedir ve Hangi İşyerlerinde Kurulması Zorunludur?

İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulu, işyerinde iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili çalışmalarda bulunmak, bu konudaki eksiklikleri tespit etmek, çözüm önerileri geliştirmek ve alınan kararların uygulanmasını takip etmekle görevli yasal bir kuruldur. Kurul, işveren ile çalışanlar arasında bir köprü görevi görerek, katılımcı bir iş güvenliği kültürünün oluşturulmasına katkı sağlar.

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'na göre, belirli şartları taşıyan işyerlerinde İSG kurulu kurulması yasal bir zorunluluktur. Mevzuata göre bu şartlar temel olarak şunlardır:

• İşyerinde elli (50) ve daha fazla çalışanın bulunması.
• İşyerinde yapılan işin altı aydan fazla süren sürekli işlerden olması.

Bu iki şartı aynı anda sağlayan tüm işyerleri, tehlike sınıfına bakılmaksızın (az tehlikeli, tehlikeli veya çok tehlikeli) İSG kurulu oluşturmakla yükümlüdür. Alt işveren (taşeron) ilişkisinin bulunduğu durumlarda ise, asıl işveren ve alt işverenin çalışan sayıları ayrı ayrı veya birlikte değerlendirilerek, ilgili yönetmelik hükümlerine göre kurulların nasıl oluşturulacağı belirlenir.

İSG Kurulları En Az Kaç Kişiden Oluşur?

"İSG kurulları en az kaç kişiden oluşur?" sorusu, sahada sıklıkla karşılaşılan ve zaman zaman kafa karışıklığı yaratan bir konudur. İlgili yönetmelikte "kurul en az şu kadar kişiden oluşur" şeklinde tek bir rakam belirtilmemiştir. Bunun yerine, kurula katılması zorunlu olan unvanlar ve görevler sayılmıştır. Kurulun asgari kişi sayısı, bu zorunlu görevlilerin işyerindeki varlığına göre şekillenir.

İlgili mevzuat uyarınca bir İSG kurulunda bulunması gereken temel üyeler şunlardır:

1. İşveren veya işveren vekili (Kurul Başkanı)
2. İş güvenliği uzmanı
3. İşyeri hekimi
4. İnsan kaynakları, personel, sosyal işler veya idari ve mali işleri yürütmekle görevli bir kişi
5. Çalışan temsilcisi (Birden çok çalışan temsilcisi olması halinde baş temsilci)

Bu listedeki 5 görevli, kurulun omurgasını oluşturur ve yasal olarak katılımı kesinlikle zorunludur. Ancak yönetmelik, işyerinin yapısına göre iki üyenin daha kurula katılmasını şart koşar:

1. Bulunması halinde sivil savunma uzmanı
2. Bulunması halinde formen, ustabaşı veya usta

Dolayısıyla, sivil savunma uzmanı ve ustabaşı/formen kadrosunun bulunmadığı bir ofis veya hizmet sektörü işyerinde, İSG kurulu en az 5 kişiden oluşur. Eğer işyerinde bu pozisyonlar da mevcutsa, kurulun asgari üye sayısı 6 veya 7'ye çıkar. Bu nedenle "en az 5 kişi" ifadesi uygulamada sıklıkla doğru kabul edilse de, yasal doğruluk açısından işyerinin organizasyon yapısının dikkate alınması şarttır.

Kurula Kimlerin Katılması Zorunludur ve Görevleri Nelerdir?

Kurulu oluşturan her bir üyenin, iş sağlığı ve güvenliği süreçlerinde üstlendiği spesifik görevler ve sorumluluklar bulunmaktadır. Zorunlu katılımcıların rollerini yakından inceleyelim:

1. İşveren veya İşveren Vekili (Kurul Başkanı)

Kurulun başkanı işveren veya işvereni temsilen atanan işveren vekilidir. Kurulun düzenli toplanmasını sağlamak, toplantı gündemini belirlemek ve kurul kararlarının işyerinde uygulanması için gerekli bütçe ve imkanları tahsis etmek işverenin asli sorumluluğudur. Alınan kararların hayata geçirilmemesi durumunda yasal sorumluluk doğrudan işverene aittir.

2. İş Güvenliği Uzmanı (Kurul Sekreteri)

İşyerinin tehlike sınıfına uygun belgeye sahip iş güvenliği uzmanı, kurulun teknik rehberidir. Genellikle kurul sekreteryasını yürütür. Toplantı gündeminin hazırlanması, toplantı tutanaklarının düzenlenmesi, saha denetim raporlarının kurula sunulması ve risk değerlendirme çalışmalarının koordine edilmesi iş güvenliği uzmanının görevleri arasındadır.

3. İşyeri Hekimi

Çalışanların sağlık gözetimi, meslek hastalıklarının önlenmesi, ergonomik risklerin değerlendirilmesi ve işyerindeki genel hijyen şartlarının sağlanması konularında kurula tıbbi danışmanlık yapar. Bir işyeri hekimi, özellikle işe giriş muayeneleri, periyodik sağlık taramaları ve özel politika gerektiren grupların (gebe, engelli, genç çalışanlar vb.) korunması konularında kurulun en önemli bilgi kaynağıdır.

4. İnsan Kaynakları veya İdari İşler Temsilcisi

Çalışanların özlük hakları, çalışma süreleri, izinler, vardiya sistemleri ve eğitim planlamaları gibi konularda kurula bilgi sağlar. Özellikle iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin organizasyonu ve çalışanların kurallara uymaması durumunda uygulanacak disiplin süreçleri bu temsilcinin sorumluluk alanına girer.

5. Çalışan Temsilcisi (Baş Temsilci)

Çalışanların sahadaki sesi olan çalışan temsilcisi, tehlike kaynaklarını, ramak kala olayları ve çalışanların İSG konusundaki taleplerini kurula taşır. İş sağlığı ve güvenliği uygulamalarının çalışanlar tarafından benimsenmesi ve uygulanması açısından son derece kritik bir role sahiptir.

Kurul Üyelerinin Seçimi ve Atanması Nasıl Yapılır?

İSG kurulunu oluşturan üyelerin belirlenme yöntemleri mevzuatta açıkça tanımlanmıştır. İşveren veya işveren vekili, iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi, insan kaynakları/idari işler temsilcisi ve (varsa) sivil savunma uzmanı işveren tarafından doğrudan atanır.

Buna karşılık, formen/ustabaşı temsilcisi, o işyerinde çalışan formen ve ustabaşıların kendi aralarında yapacakları seçimle belirlenir. Seçimle belirlenememesi durumunda işveren tarafından atanır. Çalışan temsilcisi ise, işyerindeki tüm çalışanların katıldığı demokratik bir seçim süreciyle belirlenir. Seçim sonuçlarına göre en çok oyu alan kişi baş temsilci olarak kurula katılır.

Kurul üyelerinin, görevlerini eksiksiz yerine getirebilmeleri için İSG konularında temel bir eğitime sahip olmaları beklenir. Bu noktada, profesyonel bir iş güvenliği kursu aracılığıyla alınan eğitimler, kurul üyelerinin yasal mevzuata hakimiyetini ve risk farkındalığını ciddi ölçüde artırmaktadır.

İSG Kurulları Ne Sıklıkla Toplanır?

İSG kurullarının toplanma periyotları, işyerinin yer aldığı tehlike sınıfına göre farklılık göstermektedir. İlgili yönetmelik gereğince, kurullar olağan şartlarda ayda en az bir kez toplanmak zorundadır. Ancak, kurul üyelerinin ortak kararı ve mutabakatı ile bu süreler tehlike sınıflarına göre esnetilebilir.

Not: İşyerinde ölümlü, uzuv kayıplı veya ağır iş kazası yaşanması, yangın, patlama gibi acil durumların meydana gelmesi halinde kurul, olağanüstü olarak derhal toplanmak zorundadır.

Kurul Kararlarının Bağlayıcılığı ve İşverenin Yükümlülükleri

İSG kurullarında alınan kararlar, sadece birer "tavsiye" niteliğinde değildir; ilgili mevzuat çerçevesinde işveren için bağlayıcıdır. Kurul tarafından tespit edilen eksikliklerin giderilmesi, risklerin ortadan kaldırılması veya kabul edilebilir seviyelere indirilmesi için gerekli bütçe, zaman ve insan kaynağının sağlanması işverenin yasal yükümlülüğüdür.

Kurul toplantılarında alınan kararlar mutlaka tutanak altına alınmalı, toplantıya katılan tüm üyeler tarafından imzalanmalı ve işyerinde çalışanların görebileceği uygun yerlerde ilan edilmelidir. İş müfettişleri tarafından yapılan resmi denetimlerde, İSG kurulu karar defterleri en çok incelenen ve eksikliği halinde ciddi idari para cezaları uygulanan evrakların başında gelmektedir.

Sonuç

İSG kurulları, işyerlerinde güvenli bir çalışma ortamının sürdürülebilirliği için vazgeçilmez mekanizmalardır. "İSG kurulları en az kaç kişiden oluşur?" sorusunun cevabı, işyerinin organizasyon şemasına bağlı olarak genellikle en az 5, duruma göre 6 veya 7 kişi olarak şekillenmektedir. İşveren vekili, iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi, İK temsilcisi ve çalışan temsilcisinin katılımı yasal bir zorunluluktur.

Bu kurulların etkin çalışabilmesi, üyelerin iş sağlığı ve güvenliği kültürünü benimsemesine ve mevzuata hakimiyetine bağlıdır. Ofis Akademi olarak, iş sağlığı ve güvenliği alanında kariyer yapmak isteyen profesyonellere ve kurumsal firmalara en güncel mevzuat ışığında kaliteli eğitimler sunuyoruz. İş güvenliği uzmanlığı, işyeri hekimliği ve diğer tüm eğitimlerimiz hakkında detaylı bilgi almak, erken kayıt avantajlarından yararlanmak ve uzman kadromuzla tanışmak için vakit kaybetmeden bize ulaşın. Güvenli bir gelecek, doğru eğitimle başlar!