Kişisel Koruyucu Donanım (KKD) Zimmet Tutanağı Nasıl Hazırlanır? (Örnek Form) - 2026

İş sağlığı ve güvenliği (İSG) kültürünün temel taşlarından biri, çalışanların işyerindeki risklere karşı uygun şekilde korunmasıdır. Tehlikelerin kaynağında yok edilemediği veya toplu korunma önlemlerinin yetersiz kaldığı durumlarda, Kişisel Koruyucu Donanımlar (KKD) devreye girer. Ancak bir işverenin çalışanlarına sadece baret, eldiven veya koruyucu gözlük dağıtması yasal yükümlülüklerini yerine getirdiği anlamına gelmez. Bu donanımların çalışana teslim edildiğinin, nasıl kullanılacağının anlatıldığının ve çalışanın bu donanımı kullanmayı kabul ettiğinin resmi olarak kayıt altına alınması şarttır. İşte bu noktada Kişisel Koruyucu Donanım (KKD) Zimmet Tutanağı hayati bir önem taşır.

Bu kapsamlı rehberde, 6331 sayılı İSG Kanunu ve ilgili mevzuat çerçevesinde KKD zimmet tutanağının ne olduğunu, neden büyük bir yasal zorunluluk taşıdığını ve eksiksiz bir tutanağın adım adım nasıl hazırlanması gerektiğini inceleyeceğiz. Ayrıca, işletmenizde hemen kullanmaya başlayabileceğiniz örnek bir form şablonunu da sizlerle paylaşacağız.

KKD Zimmet Tutanağı Nedir ve Neden Önemlidir?

Kişisel Koruyucu Donanım (KKD) zimmet tutanağı, işveren tarafından temin edilen koruyucu ekipmanların çalışana eksiksiz, sağlam ve kullanım amacına uygun bir şekilde teslim edildiğini kanıtlayan resmi bir belgedir. Bu belge, hem işvereni hem de çalışanı koruyan hukuki bir kalkandır.

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'na göre işverenler, işyerinde alınan tüm İSG tedbirlerine çalışanların uyup uymadığını denetlemek, çalışanları karşı karşıya bulundukları mesleki riskler konusunda bilgilendirmek ve gerekli araç ve gereçleri ücretsiz olarak sağlamakla yükümlüdür. Bir iş kazası veya meslek hastalığı durumunda, adli ve idari makamların ilk inceleyeceği belgelerden biri KKD zimmet tutanaklarıdır. Eğer işveren, çalışana gerekli koruyucu donanımı sağladığını ve bu donanımın kullanımıyla ilgili eğitimi verdiğini yazılı bir belge (tutanak) ile ispatlayamazsa, hukuki olarak donanımı hiç vermemiş kabul edilebilir.

Çalışan açısından bakıldığında ise bu tutanak, kendisine sağlanan ekipmanları koruma, temiz tutma ve talimatlara uygun şekilde kullanma sorumluluğunu üstlendiğinin bir beyanıdır.

KKD Zimmet Tutanağında Bulunması Gereken Temel Bilgiler

Geçerli ve hukuki dayanağı sağlam bir KKD zimmet tutanağında belirli asgari bilgilerin mutlaka yer alması gerekir. Eksik hazırlanan tutanaklar, olası bir denetim veya kaza incelemesinde geçersiz sayılabilir.

Yukarıdaki tabloda belirtilen donanım detayları ne kadar spesifik olursa, belgenin kanıtlayıcı niteliği o kadar artar. Örneğin, sadece "Eldiven teslim edildi" yazmak yerine "EN 388 standartlarında, X marka, kesilmeye dirençli nitril eldiven teslim edildi" yazmak, ilgili mevzuat açısından çok daha doğru bir yaklaşımdır.

Adım Adım KKD Zimmet Tutanağı Nasıl Hazırlanır?

Etkili bir KKD yönetim süreci sadece formu doldurmaktan ibaret değildir. Öncesinde ve sonrasında yapılması gereken kritik adımlar vardır:

1. Risk Değerlendirmesi ve KKD Seçimi

Öncelikle işyerindeki riskler analiz edilmelidir. Hangi bölümde hangi tehlikelerin olduğu belirlendikten sonra, bu tehlikelere uygun KKD seçimi yapılır. Bu süreçte bir iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi rehberliğinde hareket etmek, çalışan sağlığını korumak adına en doğru yaklaşımdır. Seçilen tüm donanımların CE işareti taşıması ve ilgili standartlara uygun olması yasal bir zorunluluktur.

2. Tutanağın Tasarlanması

İşletmenin yapısına uygun, anlaşılır ve sade bir form tasarlanmalıdır. Form üzerinde çalışanın kişisel bilgileri, teslim edilen malzemelerin listesi ve yasal beyan metni açıkça yer almalıdır. Beyan metninde genellikle şu ifadelere yer verilir:

"Yukarıda cinsi, markası ve miktarı belirtilen Kişisel Koruyucu Donanımları eksiksiz ve sağlam olarak teslim aldım. Bu donanımların hangi risklere karşı, nasıl kullanılacağı ve bakımlarının nasıl yapılacağı konusunda uygulamalı eğitim aldım. İşbaşında bu donanımları sürekli kullanacağımı, kaybetmem veya yıpranmaları durumunda derhal amirime bildireceğimi kabul ve beyan ederim."

3. Teslimat ve Uygulamalı Eğitim

KKD'ler çalışana teslim edilirken, sadece imza attırmak yeterli değildir. Ekipmanın nasıl giyileceği, nasıl çıkarılacağı, temizliğinin nasıl yapılacağı ve hangi durumlarda yenisiyle değiştirilmesi gerektiği çalışana uygulamalı olarak gösterilmelidir. Bu tür eğitimler, kapsamlı bir iş güvenliği kursu müfredatında da detaylıca işlenen, sahadaki en kritik uygulamalardandır.

4. İmza ve Arşivleme

Çalışan ve teslimatı yapan yetkili formu imzaladıktan sonra, belgenin aslı çalışanın özlük dosyasında muhafaza edilmelidir. İhtiyaç durumunda bir kopyası da çalışana verilebilir.

Örnek KKD Teslim ve Zimmet Tutanağı Formu

Aşağıdaki tablo, işletmenizde kendi antetli kağıdınıza uyarlayarak kullanabileceğiniz standart bir KKD zimmet tutanağı şablonunu göstermektedir.

ÇALIŞANIN BEYANI: İşyerinde yapacağım çalışmalarda karşılaşabileceğim mesleki riskler ve bu risklere karşı almam gereken önlemler konusunda bilgilendirildim. Yukarıda dökümü yapılan Kişisel Koruyucu Donanımları (KKD) eksiksiz, sağlam ve çalışır durumda teslim aldım.

Bu donanımların;

• Kullanım amaçlarını ve nasıl kullanılacağını,
• Temizlik ve bakımının nasıl yapılacağını,
• Yıpranma, eskime veya arıza durumunda amirime bilgi vererek yenisini talep etmem gerektiğini biliyorum.

Bana teslim edilen bu donanımları iş süresince sürekli ve talimatlara uygun olarak kullanacağımı, kendi kusurumdan dolayı hasar görmesi veya kaybolması halinde sorumluluğun bana ait olduğunu kabul ve taahhüt ederim.

Teslim Alan Çalışan Adı Soyadı: Tarih: İmza:

Teslim Eden Yetkili / İSG Profesyoneli Adı Soyadı: Tarih: İmza:

(Not: Bu form örnektir, işyerinizin spesifik tehlikelerine ve sağlanan donanımlara göre özelleştirilmelidir.)

İSG Uzmanlarının ve İşverenlerin Dikkat Etmesi Gerekenler

Kişisel koruyucu donanım yönetimi dinamik bir süreçtir. İşverenlerin ve İSG profesyonellerinin uygulamada sıklıkla düştüğü hatalardan kaçınmak için şu hususlara dikkat edilmelidir:

• Sürekli Denetim: Tutanağı imzalatmak işverenin sorumluluğunu tamamen ortadan kaldırmaz. İşveren veya vekilleri, sahada çalışanların bu donanımları fiilen kullanıp kullanmadığını sürekli denetlemek zorundadır.
• Yenileme ve Değişim: KKD'ler sonsuz ömürlü değildir. Yıpranan, koruyucu özelliğini yitiren veya son kullanma tarihi geçen (örneğin bazı baretler ve filtreli maskeler) donanımlar derhal yenileriyle değiştirilmeli ve bu değişim için yeni bir zimmet tutanağı düzenlenmelidir.
• Maliyetin Çalışana Yansıtılmaması: 6331 sayılı İSG Kanunu uyarınca, kişisel koruyucu donanımların maliyeti hiçbir şekilde çalışanlara yansıtılamaz. İşveren bu donanımları ücretsiz temin etmekle yükümlüdür.
• Eğitim Kayıtları: KKD kullanım eğitimleri, genel İSG eğitimlerinin önemli bir parçasıdır. Bu eğitimlerin verildiğine dair katılım tutanakları da zimmet tutanakları ile birlikte dosyalanmalıdır.

Sonuç

Kişisel Koruyucu Donanım (KKD) zimmet tutanağı, iş kazalarını ve meslek hastalıklarını önleme yolculuğunda idari ve hukuki güvenliğinizi sağlayan en temel belgelerden biridir. Doğru donanımın seçilmesi, çalışana uygun şekilde teslim edilmesi ve bunun yazılı olarak kayıt altına alınması, sağlıklı bir çalışma ortamının vazgeçilmezidir. Unutmayın; en iyi koruyucu donanım, çalışanın bilinçli bir şekilde ve sürekli olarak kullandığı donanımdır.

Ofis Akademi olarak eğitimlerimiz hakkında bilgi almak, İSG süreçlerinizi profesyonel bir bakış açısıyla yönetmek ve uzman kadromuzla tanışmak için bize ulaşın.