Nace Kodu Nedir? İşyeri Tehlike Sınıfı Nasıl Öğrenilir? (2026 Güncel Rehber)

İş dünyasında faaliyet gösteren her işletmenin, yasal yükümlülüklerini yerine getirebilmesi ve iş sağlığı ve güvenliği (İSG) standartlarını sağlayabilmesi için bilmesi gereken en temel kavramlardan biri NACE kodu'dur. 27 Mayıs 2026 itibarıyla, değişen ve güncellenen iş dünyası dinamiklerinde, işyerinizin hangi tehlike sınıfında yer aldığını bilmek, sadece yasal bir zorunluluk değil, aynı zamanda çalışanlarınızın hayatını korumanın ilk adımıdır.

Bu kapsamlı rehberimizde, "NACE kodu nedir?", "İşyeri tehlike sınıfı nasıl öğrenilir?" ve "NACE kodunun iş sağlığı ve güvenliği süreçlerindeki kritik rolü nedir?" gibi en çok merak edilen soruların yanıtlarını, alanında uzman İSG profesyonellerinin bakış açısıyla ele alacağız.

NACE Kodu Nedir?

NACE, Fransızca "Nomenclature des Activités Économiques dans la Communauté Européenne" kelimelerinin baş harflerinden oluşan bir kısaltmadır. Türkçeye "Avrupa Topluluğunda Ekonomik Faaliyetlerin İstatistiki Sınıflaması" olarak çevrilebilir. Temel olarak NACE kodu, Avrupa Birliği standartlarına uyum süreci kapsamında ülkemizde de uygulanan, işletmelerin faaliyet alanlarına göre sınıflandırılmasını sağlayan uluslararası bir kodlama sistemidir.

Türkiye'de işletmeler, ticaret siciline kayıt olurken gerçekleştirecekleri ana faaliyet konusuna uygun bir NACE kodu alırlar. Altı haneli rakamlardan oluşan bu kod, işletmenin tam olarak hangi sektörde, hangi spesifik işi yaptığını resmi kurumlara (SGK, Maliye Bakanlığı, Ticaret Bakanlığı vb.) beyan etmesini sağlar.

NACE Kodu Ne İşe Yarar ve Neden Önemlidir?

NACE kodunun işletmeler için birçok farklı işlevi bulunmakla birlikte, en hayati fonksiyonu İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) alanında ortaya çıkar. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında, Türkiye'deki tüm işyerleri yaptıkları işin niteliğine göre belirli tehlike sınıflarına ayrılmıştır.

Bir işyerinin tehlike sınıfı, doğrudan o işyerinin NACE koduna bakılarak belirlenir. Yürürlükteki İSG Mevzuatları çerçevesinde yayımlanan İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliği, her bir NACE kodunun hangi tehlike sınıfına karşılık geldiğini listeler.

NACE kodunuz; * İşyerinizde görevlendirilmesi gereken iş güvenliği uzmanının belge sınıfını (A, B veya C), * İşyeri hekimi ve diğer sağlık personeli (DSP) çalışma sürelerini, * Çalışanlara verilecek temel İSG eğitimlerinin süresini ve periyodunu, * Risk değerlendirmesi ve acil durum planlarının yenilenme sıklığını belirler.

İşyeri Tehlike Sınıfları Nelerdir?

İlgili mevzuat uyarınca, işyerleri NACE kodlarına göre üç ana tehlike sınıfına ayrılmaktadır:

1. Az Tehlikeli Sınıf

Genellikle ofis hizmetleri, perakende mağazacılık, eğitim kurumları ve idari faaliyetler gibi fiziksel risklerin nispeten daha düşük olduğu işyerleridir. Bu sınıftaki işyerlerine hizmet verebilmek için uzmanların belirli bir yetkinliğe sahip olması gerekir. Az tehlikeli sınıfta yer alan işletmelerin İSG süreçleri, C Sınıfı İş Güvenliği Kursu eğitimini tamamlayarak sertifika almaya hak kazanmış iş güvenliği uzmanları tarafından yürütülebilir.

2. Tehlikeli Sınıf

İmalat sanayisinin büyük bir bölümü, atölyeler, kesimhaneler, bazı gıda üretim tesisleri ve orta ölçekli endüstriyel faaliyetler bu grupta yer alır. Risk düzeyi az tehlikeli sınıfa göre daha yüksektir. Tehlikeli sınıftaki işyerlerinde görev yapacak uzmanların B Sınıfı İş Güvenliği Eğitimi almış ve Bakanlıkça yetkilendirilmiş B sınıfı iş güvenliği uzmanı olmaları esastır.

3. Çok Tehlikeli Sınıf

İnşaat, madencilik, ağır sanayi, kimya sektörü, tersaneler ve patlayıcı madde üretimi gibi hayati risklerin en üst düzeyde olduğu çalışma alanlarıdır. Bu yüksek riskli alanlarda, yalnızca en üst düzey yetkinliğe sahip olan ve A Sınıfı İş Güvenliği Kursu süreçlerini başarıyla tamamlamış A sınıfı iş güvenliği uzmanları görev alabilir.

NACE Kodu ve İşyeri Tehlike Sınıfı Nasıl Öğrenilir? (Adım Adım)

İşletmenizin NACE kodunu ve dolayısıyla tehlike sınıfını öğrenmek oldukça basit bir işlemdir. Uygulamada sıklıkla kullanılan birkaç farklı yöntem bulunmaktadır:

Yöntem 1: SGK Sicil Numarası Üzerinden Sorgulama

En kesin ve yaygın yöntemlerden biri SGK sicil numarasına bakmaktır. İşyerinizin 26 haneli SGK sicil numarasının 2. ile 7. rakamları arasındaki 6 haneli bölüm, sizin NACE kodunuzu temsil eder. Bu 6 haneli kodu tespit ettikten sonra, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yayımlanan güncel İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliği listesinde aratarak işyerinizin tehlike sınıfını (Az Tehlikeli, Tehlikeli veya Çok Tehlikeli) öğrenebilirsiniz.

Yöntem 2: Vergi Levhası Üzerinden Öğrenme

İşletmenize ait vergi levhasının üzerinde "Ana Faaliyet Kodu ve Adı" şeklinde bir bölüm bulunur. Burada yazan 6 haneli kod, işletmenizin maliye tarafındaki NACE kodudur. Genellikle SGK NACE kodu ile vergi levhası NACE kodunun birbiriyle uyumlu olması beklenir.

Yöntem 3: Ticaret Odası Kayıtları

Bağlı bulunduğunuz Ticaret Odası (Örneğin İTO, ATO vb.) veya Esnaf ve Sanatkarlar Odası'nın online sistemleri üzerinden sicil numaranız veya unvanınız ile sorgulama yaparak da NACE kodunuza ulaşabilirsiniz.

İSG Profesyonelleri İçin NACE Kodunun Önemi

Bir iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi veya diğer sağlık personeli (DSP) adayı iseniz, NACE kodu sizin mesleki sınırlarınızı belirleyen en önemli pusuladır.

Örneğin, bir işyeri hekimi olarak göreve başlayacağınız kurumun tehlike sınıfı, çalışan başına ayırmanız gereken asgari süreyi belirler. Bu alanda yetkinlik kazanmak isteyen hekimlerimiz, İşyeri Hekimliği Eğitimi alarak sürece adım atarlar. Benzer şekilde, işyerlerinde iş sağlığı hizmetlerinin yürütülmesinde hekimlere destek olan sağlık personelleri de DSP Eğitimi sonrasında atamalarını NACE kodunun belirlediği tehlike sınıfı kotalarına göre yaparlar.

Yanlış NACE kodu ile yapılan atamalar, İSG-KATİP (İş Sağlığı ve Güvenliği Kayıt, Takip ve İzleme Programı) sistemi üzerinden gerçekleştirilemez veya sistem tarafından reddedilir. Bu nedenle İSG profesyonellerinin, hizmet verecekleri firmanın güncel ve doğru NACE koduna sahip olup olmadığını kontrol etmeleri mesleki bir gerekliliktir.

Yanlış NACE Kodu Kullanımının Riskleri ve Değişiklik İşlemleri

Birçok işletme, kuruluş aşamasında faaliyet konusunu geniş tutmak amacıyla asıl yaptığı işten farklı bir NACE kodu seçebilmekte veya zamanla faaliyet alanını değiştirdiği halde NACE kodunu güncellememektedir. Bu durum ciddi yasal riskler barındırır.

Eğer işyeriniz fiiliyatta "Çok Tehlikeli" bir iş yapıyor ancak NACE kodunuz "Az Tehlikeli" görünüyorsa:

Gerekli İSG önlemleri eksik alınmış olur.

Olası bir iş kazasında, işverenin hukuki ve cezai sorumluluğu katlanarak artar.

SGK denetimlerinde yanlış beyandan dolayı idari para cezaları ile karşılaşılabilir.

NACE Kodu Değişikliği Nasıl Yapılır? NACE kodu değişikliği için öncelikle işletmenin mali müşaviri aracılığıyla İnteraktif Vergi Dairesi üzerinden "Ana Faaliyet Kodu Değişikliği" talebinde bulunulması gerekir. Maliye tarafında kod güncellendikten sonra, SGK işyeri tescil kütüğünde de eşzamanlı olarak NACE kodu güncellemesi yapılmalıdır. Bu süreçte bağlı bulunulan Ticaret Odası'na da bilgi verilmesi ve tescil işlemlerinin tamamlanması çoğu durumda gereklidir.

Sonuç

NACE kodu, sadece resmi evraklarda yer alan bir rakam dizisi değil; işyerinizin iş sağlığı ve güvenliği anayasasının temelidir. 6331 sayılı İSG Kanunu'nun gerekliliklerini doğru bir şekilde yerine getirmek, doğru uzmanlarla çalışmak ve çalışan sağlığını güvence altına almak için NACE kodunuzun fiili faaliyetinizle %100 uyumlu olduğundan emin olmalısınız.

Ofis Akademi olarak, iş sağlığı ve güvenliği alanında kariyer yapmak isteyen tüm profesyonellerin yanındayız. Sektörün ihtiyaç duyduğu nitelikli uzmanları, hekimleri ve sağlık personellerini yetiştirmek için sunduğumuz Tüm Eğitimlerimiz hakkında detaylı bilgi almak, kayıt süreçlerini öğrenmek ve kariyerinize yön vermek için İletişim sayfamızdan bize hemen ulaşabilirsiniz.

---

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

NACE kodu kaç hanelidir? Türkiye'de kullanılan standart NACE kodu 6 haneli rakamlardan oluşmaktadır. Bu kod, işletmenin faaliyet alanını spesifik olarak tanımlar.

Bir işyerinin birden fazla NACE kodu olabilir mi? Evet, işletmelerin bir ana faaliyet (NACE) kodu, bunun yanında yürüttükleri diğer işler için alt veya tali faaliyet kodları bulunabilir. Ancak İSG uygulamalarında genellikle en yüksek tehlike sınıfına sahip olan ana faaliyet kodu dikkate alınır.

Tehlike sınıfı değişirse İSG uzmanı da değişmeli mi? Eğer işletmenin NACE kodu değişikliği sonucunda tehlike sınıfı yükselirse (örneğin Az Tehlikeli'den Tehlikeli'ye geçerse), ilgili mevzuat gereği bu yeni sınıfa bakmaya yetkili belgeye (B veya A sınıfı) sahip bir iş güvenliği uzmanı ile çalışılması zorunludur.

NACE kodumu kim belirler? NACE kodunuz, işletmenizin kuruluş aşamasında ticaret siciline kayıt olurken beyan ettiğiniz ana faaliyet konunuza göre belirlenir ve mali müşaviriniz aracılığıyla resmi kurumlara tescil ettirilir.

İSG-KATİP atamalarında NACE kodu neden önemlidir? Bakanlığın resmi sistemi olan İSG-KATİP, iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi atamalarını doğrudan SGK sicil numarasındaki NACE koduna göre denetler. Uyumsuz tehlike sınıfı veya eksik süre durumlarında sistem atamaya onay vermez.