Kişisel Koruyucu Donanım (KKD) Nedir? Kategoriler, Çeşitler, Standartlar ve Seçim
KKD'nin tanımını, işverenin temin yükümlülüğünü, CE işaretini ve Kategori I, II, III ayrımını; vücut bölgesine göre KKD türlerini güncel EN standartlarıyla, seçim ve değiştirme kurallarını resmi kaynaklara dayanarak anlatıyoruz.

Kişisel koruyucu donanım (KKD), çalışanı işten kaynaklanan sağlık ve güvenlik risklerine karşı korumak için giyilen, takılan veya tutulan baret, gözlük, kulak koruyucu, maske, eldiven, iş ayakkabısı ve emniyet kemeri gibi donanımlardır. İşveren KKD'yi risk değerlendirmesine göre seçer ve ücretsiz verir. KKD, toplu korunma önlemleri riski yeterince azaltamadığında devreye giren son korunma katmanıdır.
Öne çıkanlar
- KKD, toplu korunma önlemleri riski yeterince azaltamadığında kullanılan son korunma katmanıdır; işveren onu risk değerlendirmesine göre seçer ve ücretsiz verir.
- KKD Yönetmeliği riskleri üç kategoriye ayırır ve Kategori III ürünlerde CE işaretinin yanında onaylanmış kuruluşun kimlik numarası bulunur.
- İşyerinde kullanılan KKD'de CE işareti ve Türkçe kullanım kılavuzu şarttır; AB uygunluk beyanı ürünle verilir ya da kılavuzda internet adresi yer alır.
- Uyumlaştırılmış standartların güncel listesi AB'nin 2026/1971 ile değişik 2026/1279 sayılı kararıdır; gözlükte EN 166'nın yerini EN ISO 16321-1, eldivenin genel şartlarında EN 420'nin yerini EN ISO 21420 almıştır.
- KKD her kullanımdan önce kontrol edilir; arızalı donanım kontrol edilmeden kullanılmaz, kullanım ömrü ve değişim koşulları kılavuza göre izlenir.
Kişisel Koruyucu Donanım (KKD) Nedir?
Mevzuattaki tanıma göre kişisel koruyucu donanım, çalışanı yürütülen işten kaynaklanan bir veya birden fazla sağlık ve güvenlik riskine karşı koruyan, çalışanın giydiği, taktığı veya tuttuğu ve bu amaçla tasarlanmış alet, araç, gereç ve cihazlardır. Maske filtresi gibi, donanımın işlevi için gerekli değiştirilebilir parçalar da tanımın içindedir.
Her ekipman bu kapsama girmez. Çalışanı korumak için özel olarak yapılmamış sıradan iş elbiseleri ve üniformalar ile kişisel gaz dedektörü gibi riskleri saptayıp uyaran taşınabilir cihazlar, işyerinde KKD kullanımını düzenleyen yönetmeliğin kapsamı dışında kalır.
KKD'yi iki ayrı yönetmelik düzenler: biri ürünün nasıl tasarlanıp piyasaya sunulacağını, diğeri işyerinde nasıl seçilip kullanılacağını belirler. Aşağıda ilkine KKD Yönetmeliği, ikincisine KKD Kullanımı Yönetmeliği diyoruz. Her iki metne ve ilgili diğer düzenlemelere İSG mevzuatları sayfasından ulaşabilirsiniz.
| Konu | KKD Yönetmeliği | KKD Kullanımı Yönetmeliği |
|---|---|---|
| Tam adı ve Resmî Gazete | Kişisel Koruyucu Donanım Yönetmeliği, 01.05.2019, sayı 30761 | Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik, 02.07.2013, sayı 28695 |
| Kimi bağlar | İmalatçı, ithalatçı ve dağıtıcı | İşveren ve çalışan |
| Ana konular | Risk kategorileri, uygunluk değerlendirmesi, CE işareti, Türkçe kılavuz | Seçim, ücretsiz temin, eğitim, bakım, kullanım ve değiştirme |
| AB karşılığı | (AB) 2016/425 sayılı Tüzük | 89/656/EEC sayılı Direktif |
Sıralamayı da mevzuat belirler. 6331 sayılı Kanun'un 5. maddesi toplu korunma tedbirlerine kişisel korunma tedbirlerine göre öncelik verilmesini ister; KKD Kullanımı Yönetmeliği de KKD'yi, riskin teknik önlemler veya iş organizasyonuyla önlenemediği durumlara bırakır. Bir mermer atölyesinde tozu ıslak kesim ve yerel emişle azaltmadan yalnızca maske dağıtmak bu sıralamayı tersine çevirir.
KKD'yi Kim Sağlamak Zorunda?
KKD'yi işveren sağlar. 6331 sayılı Kanun işverene, risk değerlendirmesi sonucuna göre kullanılacak koruyucu donanımı belirleme görevi verir; KKD Kullanımı Yönetmeliği de donanımın ücretsiz verilmesini, bakım ve onarımının yapılmasını ve gerektiğinde değiştirilmesini ister. OSGB veya iş güvenliği uzmanından hizmet almak bu sorumluluğu işverenden kaldırmaz.
Yükümlülük çırak ve stajyerleri de kapsar, çünkü 6331 sayılı Kanun çırak ve stajyerler dahil tüm çalışanlara uygulanır. Bedel çalışanın ücretinden kesilemez; Kanun'un 4. maddesi iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin maliyetinin çalışanlara yansıtılmasını yasaklar.
Kullanılacak KKD belirlenirken çalışan temsilcilerinin ve destek elemanlarının görüşü önceden alınır (6331 m.18/2-b, KKD Kullanımı Yönetmeliği m.10). Aynı yönetmeliğe göre KKD'ler, çalışanların kolayca erişebileceği yerlerde ve yeterli miktarda bulundurulur (m.6/1-h).
Teslimi tarih, ürün ve eğitim bilgisiyle kayıt altına almak, yükümlülüğün yerine getirildiğini göstermenin en pratik yoludur. Formun nasıl hazırlanacağını KKD zimmet tutanağı örneğimizde adım adım anlattık.
KKD Üzerindeki CE İşareti Neyi Gösterir?
CE işareti, imalatçının KKD'nin ilgili mevzuatın tüm kurallarına uygun olduğunu beyan ettiğini gösterir. İmalatçı bu işareti, ürünün risk kategorisine uygun değerlendirmeyi tamamlayıp AB uygunluk beyanını düzenledikten sonra ve ürünü piyasaya arz etmeden önce iliştirir. KKD Kullanımı Yönetmeliği, kapsamdaki ürünlerde CE işaretini ve Türkçe kullanım kılavuzunu şart koşar.

Satın alırken ve depoya kabul ederken KKD Yönetmeliği'ne göre şunlara bakın:
- CE işareti: Ürünün üzerinde görünür, okunaklı ve silinmez olmalıdır; ürünün yapısı izin vermiyorsa ambalajda veya beraberindeki belgede yer alır (m.18).
- Kuruluş numarası: Kategori III ürünlerde CE işaretinin yanında, üretim denetimine katılan onaylanmış kuruluşun kimlik numarası bulunur. Numarayı Avrupa Komisyonunun NANDO veri tabanında sorgulayabilirsiniz.
- Piktogram: CE işaretinin ardından KKD'nin koruduğu riski gösteren piktogram gelir.
- Türkçe kılavuz: Depolama, temizlik, bakım, performans seviyeleri, koruma sınıfları ve varsa kullanım ömrü bilgisini içerir (Ek-2, madde 1.4).
- AB uygunluk beyanı: Ürünle birlikte verilir ya da kılavuzda beyanın internet adresi yer alır; beyan başka dildeyse Türkçe tercümesi eklenir.
- İzlenebilirlik: Tip, parti veya seri numarası ile imalatçının ve ithal üründe ithalatçının iletişim bilgisi ürün, ambalaj veya belgede yer alır.
Kategori II ve III ürünler için onaylanmış kuruluşun düzenlediği AB tip inceleme belgesi gerekir; belge en fazla 5 yıl geçerlidir (Ek-5) ve referans numarası uygunluk beyanında yazar (Ek-9). Belgedeki tip numarasını ve son geçerlilik tarihini elinizdeki ürünle karşılaştırın.
KKD Risk Kategorileri Nelerdir?
KKD Yönetmeliği, donanımları koruma sağladıkları riskin ağırlığına göre üç kategoriye ayırır. Kategori I yalnızca asgari düzeydeki riskleri, Kategori III ölüm veya sağlığa geri dönüşü olmayan zarar gibi çok ciddi sonuçları olan riskleri kapsar; ikisinin dışında kalan riskler Kategori II'ye girer. Kategori, uygunluk değerlendirmesinin nasıl yapılacağını belirler.
| Kategori | Kapsadığı riskler (Ek-1) | Uygunluk değerlendirmesi (m.20) | Ürün üzerinde | Sahadan örnek |
|---|---|---|---|---|
| I | Yüzeysel mekanik yaralanma; zayıf etkili temizlik malzemesi veya suyla uzun süreli temas; 50°C'yi geçmeyen sıcak yüzey; güneş ışığının göze zararı (güneşe doğrudan bakma hariç); aşırı olmayan hava koşulları | Modül A: imalatçı üretimi kendisi kontrol eder, onaylanmış kuruluş yer almaz | CE | Hafif temizlik işinde kullanılan eldiven |
| II | Kategori I ve III dışında kalan riskler | Modül B (onaylanmış kuruluşça AB tip incelemesi) ve Modül C | CE | Darbeye karşı baret, güvenlik ayakkabısı, mekanik risklere karşı eldiven |
| III | Sağlığa zararlı madde ve karışımlar, oksijen yetersizliği, zararlı biyolojik ajanlar, iyonize radyasyon, en az 100°C'lik havaya eşdeğer sıcak ve -50°C veya daha soğuk havaya eşdeğer ortamlar, yüksekten düşme, elektrik şoku ve enerji hatlarında çalışma, boğulma, elde taşınan elektrikli testere kesikleri, yüksek basınçlı püskürtme, kurşun ve bıçak yaralanmaları, zararlı gürültü | Modül B ile birlikte Modül C2 veya Modül D | CE ve onaylanmış kuruluş numarası | Tam vücut kemeri, toz ve gaz maskesi, kimyasal koruyucu eldiven, kulak koruyucu |
Ürünün kategorisini AB uygunluk beyanından okuyabilirsiniz. Genel kural olarak beyanda onaylanmış kuruluş yoksa ürün Kategori I'dir; yalnızca AB tip incelemesi (Modül B) varsa Kategori II, buna Modül C2 veya Modül D eşlik ediyorsa Kategori III'tür.
Kategori III'te onaylanmış kuruluşun rolü tip incelemesiyle bitmez; ürünleri veya kalite sistemini en az yılda bir kez denetler (Ek-7 ve Ek-8). Aynı ürün türü farklı bir riske karşı tasarlandığında kategori de değişir: canlı elektrik işleri için üretilen yalıtkan baret, elektrik şoku riski nedeniyle Kategori III'tür.
Vücut Bölgesine Göre KKD Çeşitleri ve Standartları
KKD Kullanımı Yönetmeliği'nin Ek-2'si donanım türlerini vücut bölgesine göre listeler, Ek-3'ü de bunların gerekli olabileceği işleri sayar. Aşağıdaki tablo bu iki eki, ürün etiketinde ve kullanım kılavuzunda göreceğiniz başlıca uyumlaştırılmış Avrupa standartlarıyla birleştirir.

| Bölge | Başlıca KKD | Gerekli olabileceği işler (Ek-3) | Başlıca standartlar |
|---|---|---|---|
| Baş | Endüstriyel baret, darbe önleyici kep, yalıtkan baret | İnşaat, iskele ve yıkım; vinç ve konveyör çevresi; döküm | EN 397 (baret), EN 14052 (yüksek performanslı baret), EN 812 (kep), EN 50365 (yalıtkan baret) |
| Göz ve yüz | Koruyucu gözlük, kapalı gözlük, yüz siperi, kaynak maskesi | Kaynak, taşlama ve kesme; asit ve bazlarla çalışma; lazer | EN ISO 16321-1 (genel), EN ISO 16321-2 (kaynak), EN 207 (lazer) |
| Kulak | Kulak tıkacı, kulaklık, barete takılan kulaklık | Metal presleri, pnömatik matkap, kazık çakma, ağaç ve tekstil işleri | EN 352-1 (kulaklık), EN 352-2 (tıkaç), EN 352-3 (barete takılan) |
| Solunum | Filtreli yarım maske, yarım ve tam yüz maskesi, filtreler | Tozlu işler, sprey boya, kuyu ve kanalizasyon, kapalı alanlar | EN 149 (filtreli yarım maske), EN 140 (yarım maske), EN 136 (tam yüz maskesi), EN 143 (partikül filtresi), EN 14387 (gaz ve kombine filtre) |
| El ve kol | Mekanik, kimyasal, ısıl ve kaynakçı eldivenleri, metal örgülü eldiven | Keskin kenarlı parça taşıma, asit ve baz, kaynak, kesme ve kemik ayırma | EN ISO 21420 (genel), EN 388 (mekanik), EN ISO 374-1 (kimyasal), EN 407 (ısıl), EN 12477 (kaynakçı) |
| Ayak ve bacak | Güvenlik ayakkabısı ve botu, yalıtkan ayakkabı, dizlik | Şantiye, iskele ve çatı; taşıma ve depolama | EN ISO 20345 (güvenlik ayakkabısı), EN ISO 20347 (iş ayakkabısı), EN 50321-1 (yalıtkan), EN 14404 (dizlik) |
| Vücut | Yüksek görünürlüklü giysi, kimyasal koruyucu giysi, soğuğa karşı giysi | Görünür olunması gereken yerler, kimyasal temizlik, derin dondurucu | EN ISO 13688 (genel), EN ISO 20471 (yüksek görünürlük), EN 13034 (Tip 6 kimyasal), EN 342 (soğuk) |
| Yüksekte çalışma | Tam vücut kemeri, şok emicili bağlantı halatı, geri sarmalı düşüş durdurucu | İskele, prefabrik montaj, direk ve çatı işleri | EN 361 (tam vücut kemeri), EN 355 (şok emici), EN 354 (bağlantı halatı), EN 360 (geri sarmalı), EN 362 (konnektör) |
Standartları okurken şu noktalara dikkat edin:
- Liste 2026'da yenilendi. KKD Yönetmeliği'nin 15. maddesi, uygunluk varsayımını referansı AB Resmî Gazetesi'nde yayımlanan uyumlaştırılmış standartlara veya bunların Türk standardı karşılıklarına bağlar. Güncel AB listesi, 3 Eylül 2026'da 2026/1971 ile değiştirilen 12 Haziran 2026 tarihli (AB) 2026/1279 sayılı Komisyon Uygulama Kararı'dır.
- Eski numaralar değişti. Gözlükte EN 166'nın atfı 11 Kasım 2024'te geri çekildi ve yerini EN ISO 16321 serisi aldı; güvenlik ayakkabısında EN ISO 20345'in 2022 baskısı geçerlidir. Baret için EN 397:2025, eldivenin genel şartları için EN ISO 21420 listede; EN 397'nin 2012 baskısı ile EN 420'nin atfı 16 Aralık 2027'de geri çekilecek.
- Numara tek başına yetmez. Kimyasal eldivende test kimyasalları ve koruma süreleri, kulak koruyucuda gürültü azaltma düzeyi belirtilir (KKD Yönetmeliği Ek-2, 3.10.2 ve 3.5); seçimi bu değerlere göre yapın.
- Her ankraj KKD değildir. EN 795'te yapıya sabitlenen A, C ve D tipi ankraj cihazları için KKD uygunluk varsayımı yoktur, çünkü bunlar KKD sayılmaz.
Stoktaki ürünlerde kullanım ömrünü kılavuza göre izleyin; yeni alımlarda güncel standarda dayanan uygunluk beyanını isteyin. Yüksekte çalışacak personelin eğitim şartlarını yüksekte çalışma eğitimi rehberimizde ele aldık.
İşyerinde KKD Nasıl Seçilir?
Seçim, risk değerlendirmesiyle başlar. İşveren önce toplu önlemlerle önlenemeyen riskleri analiz eder, sonra KKD'nin kendisinden doğabilecek riskleri de hesaba katarak donanımın taşıması gereken özellikleri tanımlar ve aday ürünleri bu özelliklerle karşılaştırır. Donanımın herhangi bir parçası değişirse değerlendirme yenilenir (KKD Kullanımı Yönetmeliği m.7).

Riskleri hangi yöntemle analiz edeceğinizi risk değerlendirmesi rehberimizde anlattık. Sahada şu sırayı izleyin:
- Maruziyeti ölçüme dayandırın. Gürültüde günlük maruziyet 80 dB(A)'yı aştığında kulak koruyucu çalışanın kullanımına hazır bulundurulur, 85 dB(A)'ya ulaştığında kullanımı sağlanır ve denetlenir. 87 dB(A) sınır değeri kontrol edilirken kulak koruyucunun etkisi hesaba katılır (Çalışanların Gürültü ile İlgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmelik m.5 ve m.9).
- Performansı işle eşleştirin. Kocaeli'de solvent dolumu yapılan bir hatta eldiven seçerken ürünün o solvente karşı test edilip edilmediğine ve koruma süresine bakılır.
- Yeni risk yaratmayın. KKD Kullanımı Yönetmeliği'nin Ek-3'ü, keskin kenarlı parçaların elle tutulduğu işlerde eldiveni öngörür ama eldivenin yakalanma tehlikesi olan makineleri bunun dışında tutar. Torna veya sütunlu matkapta eldiven, eli dönen parçaya çekebilir.
- Uyumu kontrol edin. Aynı anda kullanılan KKD'ler birbirinin koruyuculuğunu azaltmamalıdır (m.6/1-b). Baretle çalışan operatör için barete takılan tipte kulaklık (EN 352-3) bu yüzden daha uygundur.
- Kişiye uydurun ve öğretin. Donanım kullanana tam uymalı, ergonomik gereksinimlerine ve sağlık durumuna uygun olmalıdır (m.6/1-a); kullanımı uygulamalı olarak öğretilir (m.6/1-g). 2 Nisan 2026'da yayımlanan Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik (Eğitim Yönetmeliği) de kişisel koruyucu donanım kullanımını temel eğitim konuları arasında sayar.
KKD Ne Zaman Değiştirilir?
Tek bir değişim süresi yoktur. KKD Kullanımı Yönetmeliği, kullanım süresinin riskin derecesine, maruziyet sıklığına, çalışılan yerin özelliklerine ve donanımın performansına göre belirlenmesini ister. KKD her kullanımdan önce kontrol edilir; arızalı donanım, arıza giderilip kontrol edilmeden kullanılmaz ve gerektiğinde yenisiyle değiştirilir (m.6 ve m.8).
| Durum | Yapılacak işlem | Dayanak |
|---|---|---|
| Çatlak, yırtık, deformasyon, eksik parça veya çalışmayan ayar | Kullanımdan çekin; onarılıp kontrol edilmeden yeniden vermeyin | KKD Kullanımı Yön. m.8/3 |
| İmalatçının belirttiği kullanım ömrü veya son kullanma tarihi doldu | Yenisiyle değiştirin | KKD Yön. Ek-2, 1.4 ve 2.4 |
| Ürün üzerinde yazan azami temizleme sayısına ulaşıldı | Yenisiyle değiştirin | KKD Yön. Ek-2, 2.4 |
| Kimyasal eldiven veya giysinin koruma süresi doldu | Kılavuzdaki azami kullanma süresine göre değiştirin | KKD Yön. Ek-2, 3.10.2 |
| Kullanılmadan bekleyen filtrenin depolama ömrü doldu | Kullanmayın, yenisini verin | KKD Yön. Ek-2, 3.10.1 |
| Gerilim altında kullanılan yalıtkan donanımın test zamanı geldi | Dielektrik testini kılavuzdaki sıklıkta yaptırın, tarihi ürün üzerindeki boş alana yazın | KKD Yön. Ek-2, 3.8.1 |
| Donanımın bir parçası değişti (ör. farklı filtre tipi) | KKD değerlendirmesini yenileyin | KKD Kullanımı Yön. m.7/2-b |
Düşme durdurma ekipmanında kılavuz daha da belirleyicidir. Kılavuz, güvenli ankraj noktasının taşıması gereken nitelikleri ve kullanıcının altında bulunması gereken asgari boşluğu belirtmek zorundadır (KKD Yönetmeliği Ek-2, 3.1.2.2); kullanım, bakım ve periyodik inceleme talimatlarının genel şartlarını ise EN 365 belirler.
Her kullanımdan önce kontrol kuralını uygulanabilir kılan, vardiya başındaki kısa kontrol ve depodaki yedektir. Bursa'daki bir otomotiv yan sanayi tesisinde baret kabuğunda çatlak veya eldivende delik fark eden çalışan, yenisini aynı vardiyada alabilmelidir.
İşverenin ve Çalışanın KKD Yükümlülükleri
Sorumluluk paylaşılır ama eşit değildir. İşveren donanımı belirler, verir, öğretir ve kullanımını denetler; çalışan ise kendisine verilen donanımı doğru kullanmak ve korumakla yükümlüdür. 6331 sayılı Kanun'a göre çalışanların yükümlülükleri işverenin sorumluluklarını etkilemez.
| Konu | İşveren | Çalışan | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Belirleme ve seçim | Risk değerlendirmesine göre belirler, seçmeden önce değerlendirir | Seçim öncesinde görüş bildirir | 6331 m.10/2 ve m.18/2-b; KKD Kullanımı Yön. m.7 ve m.10 |
| Temin | Ücretsiz verir, yeterli miktarda ve erişilebilir yerde tutar | Bedel ödemez | KKD Kullanımı Yön. m.6/1-e ve h; 6331 m.4/4 |
| Bilgi ve eğitim | Hangi riske karşı kullanılacağını anlatır, uygulamalı eğitim verir | Eğitime katılır, talimata uyar | KKD Kullanımı Yön. m.6/1-f, g ve m.9; 6331 m.17 ve m.19; Eğitim Yön. m.6 |
| Kullanım | Kurallara uyulup uyulmadığını izler ve denetler | Doğru kullanır, korur, uygun yerde muhafaza eder | 6331 m.4/1-b ve m.19/2-b; KKD Kullanımı Yön. m.8/2 |
| Bakım ve değişim | Bakım, onarım, periyodik kontrol, temizlik ve değişimi sağlar | Arıza ve eksikliği bildirir | KKD Kullanımı Yön. m.6/1-e ve m.8/3; 6331 m.19/2-c |
Sürekli çıkarılan bir maske veya gözlükte önce seçimi sorgulayın. Donanımın kullanana tam uyması ve ergonomik olması seçim şartıdır.
Çalışanın hakkı da kanunla korunur. Ciddi ve yakın tehlikeyle karşılaşan çalışan, örneğin solunum koruyucu verilmeden bir tanka girmesi istendiğinde, kurula, kurul yoksa işverene başvurarak durumun tespitini isteyebilir; talebi yönünde karar verilirse önlem alınıncaya kadar çalışmaktan kaçınabilir (6331 m.13). Kaza yaşandığında işverenin karşılaşabileceği sorumlulukları iş kazasında işverenin hukuki sorumlulukları yazımızda ele aldık.
Sıkça Sorulan Sorular
KKD bedeli çalışanın maaşından kesilebilir mi?
Hayır. KKD Kullanımı Yönetmeliği KKD'nin işveren tarafından ücretsiz verilmesini ister, 6331 sayılı Kanun'un 4. maddesi de iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin maliyetinin çalışanlara yansıtılmasını yasaklar. Yıpranan donanımın bakımı, onarımı ve değiştirilmesi de işverenin yükümlülüğüdür.
CE işareti olmayan KKD işyerinde kullanılabilir mi?
KKD Yönetmeliği kapsamına giren bir ürün için hayır. KKD Kullanımı Yönetmeliği'nin 6. maddesi, bu ürünlerde uygun şekilde CE işareti ve Türkçe kullanım kılavuzu bulunmasını şart koşar. Kategori III bir üründe CE işaretinin yanında onaylanmış kuruluşun kimlik numarası da yer almalıdır.
Normal iş elbisesi KKD sayılır mı?
Çalışanın sağlığını ve güvenliğini korumak için özel olarak yapılmamış sıradan iş elbiseleri ve üniformalar KKD Kullanımı Yönetmeliği'nin kapsamı dışındadır. Kimyasallara, ısıya veya kesilmeye karşı tasarlanmış koruyucu giysiler ile florasan ve yansıtıcı giysiler ise yönetmeliğin KKD listesinde yer alır.
Aynı baret veya kulaklık birden fazla çalışan tarafından kullanılabilir mi?
Tek kişinin kullanması esas olan bir KKD, zorunlu hallerde birden fazla kişi tarafından kullanılacaksa sağlık ve hijyen sorunu doğmaması için her türlü önlem alınır (KKD Kullanımı Yönetmeliği m.6). Gürültü yönetmeliği de hijyen gerektirdiğinde kulak koruyucunun çalışana özel olarak sağlanmasını ister.
KKD kullanmayan çalışana ne yapılabilir?
Çalışan, kendisine sağlanan KKD'yi doğru kullanmak ve korumakla yükümlüdür (6331 m.19). 4857 sayılı İş Kanunu'nun 25/II maddesi, işçinin kendi isteği veya savsaması yüzünden işin güvenliğini tehlikeye düşürmesini işverenin haklı nedenle derhal fesih halleri arasında sayar; hükmün uygulanıp uygulanamayacağı somut olaya göre değerlendirilir. İşverenin denetim yükümlülüğü her durumda sürer, bu nedenle teslim, eğitim ve uyarı kayıtlarını düzenli tutun.
Stajyer ve çıraklara da KKD verilmesi zorunlu mu?
Evet. 6331 sayılı Kanun çırak ve stajyerler dahil tüm çalışanlara uygulanır, KKD Kullanımı Yönetmeliği de bu Kanun kapsamındaki işyerlerini kapsar. Stajyere de yaptığı işin risklerine uygun KKD ücretsiz verilir ve kullanımı uygulamalı olarak öğretilir.
KKD Bilgisini Sahada Uzman Olarak Kullanın
KKD'yi seçmek, teslim etmek ve kullanımını denetlemek, iş güvenliği uzmanının sahadaki gündelik işlerindendir. Bu alanda çalışmayı hedefliyorsanız Ofis Akademi C Sınıfı İş Güvenliği Kursu ile mevzuat ve uygulama temelinizi kurabilirsiniz.
Kaynaklar
- Kişisel Koruyucu Donanım Yönetmeliği, Resmî Gazete 01.05.2019, sayı 30761 (Mevzuat Bilgi Sistemi)
- Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik, Resmî Gazete 02.07.2013, sayı 28695 (Mevzuat Bilgi Sistemi)
- 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu (Mevzuat Bilgi Sistemi)
- Avrupa Komisyonu: Kişisel koruyucu donanım uyumlaştırılmış standartları, (AB) 2026/1279 ve 2026/1971 sayılı kararlar