İşe Giriş Sağlık Raporu: Kim Verir, Ücretli mi, Nasıl Alınır? (2026)
İşe giriş sağlık raporunu kimin verdiği, tehlike sınıfına ve çalışan sayısına göre değişir. Ücreti kimin ödediğini, periyodik muayene sürelerini, özel durumları ve rapor alınmazsa uygulanan 2026 cezasını mevzuata dayalı tablolarla anlattık.

İşe giriş sağlık raporu, çalışanın yapacağı işe sağlık yönünden uygun olduğunu gösteren rapordur ve kural olarak işyeri hekimi tarafından düzenlenir. Tek istisna 50'den az çalışanı olan az tehlikeli işyerleridir; bu işyerlerinde rapor çalışan sağlığı merkezinden (ÇASMER), aile hekiminden veya diğer kamu sağlık hizmeti sunucularından da alınabilir. Muayene ve tetkik masrafı her durumda işverene aittir.
Öne çıkanlar
- Rapor kural olarak işyeri hekiminden alınır; ÇASMER, aile hekimi ve diğer kamu sağlık hizmeti sunucuları yalnızca 50'den az çalışanlı az tehlikeli işyerlerinde devreye girer.
- Tehlikeli ve çok tehlikeli işlerde, işe uygunluğu gösteren rapor olmadan kimse işe başlatılamaz.
- Muayene, tetkik ve rapor masrafı işverene aittir; adaya ödetilemez, ücretten kesilemez.
- Periyodik muayene az tehlikeli işlerde en geç 5, tehlikelide 3 yılda bir, çok tehlikelide yılda bir; 18 yaş altı ve gebe çalışanlarda 6 ayda bir yapılır.
- 2026'da sağlık gözetimi yaptırılmayan veya raporu alınmayan her çalışan için 22.194 TL idari para cezası uygulanır.
İşe giriş sağlık raporu kimler için zorunlu?
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 15. maddesi, her çalışanın işe girişinde sağlık muayenesi yaptırılmasını işverene zorunlu tutar. Kanun, 2. maddesinde sayılan istisnalar dışında çırak ve stajyerler dahil tüm çalışanları kapsar. Tehlikeli ve çok tehlikeli sınıftaki işlerde ise işe uygunluğu gösteren rapor olmadan hiç kimse işe başlatılamaz.
Muayene yükümlülüğü yalnızca işe girişle sınırlı değildir. Kanun aynı yükümlülüğü dört durumda arar:
- İşe girişte.
- İş değişikliğinde, örneğin depodaki bir çalışan üretim hattına geçtiğinde.
- İş kazası, meslek hastalığı veya sağlık nedeniyle tekrarlanan işten uzaklaşmalardan sonra, çalışan talep ederse işe dönüşte.
- İşin devamı süresince, tehlike sınıfına göre belirlenen aralıklarla (periyodik muayene).
Az tehlikeli işyerlerinde de işe giriş muayenesi zorunludur. Fark şudur: "Rapor olmadan işe başlatılamaz" hükmü kanunda açıkça tehlikeli ve çok tehlikeli işler için yazılmıştır. Yine de bir süpermarket veya muhasebe bürosunda muayeneyi ilk iş gününden önce tamamlamak, sonradan çıkabilecek uyumsuzlukları önler.
Uygulamada "işe giriş muayenesi" ile "işe giriş sağlık raporu" aynı süreci anlatır. Muayenenin sonucu, İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik (bundan sonra İşyeri Hekimi Yönetmeliği) ekindeki İşe Giriş/Periyodik Muayene Formu'na işlenir ve işyerinde saklanır.
Raporu kim verir: işyeri hekimi mi, aile hekimi mi?
Raporu kural olarak işyerinizde görevli işyeri hekimi verir; bu hekim işverenin kendi çalışanı olabileceği gibi ortak sağlık ve güvenlik birimi (OSGB) veya ÇASMER aracılığıyla da görevlendirilebilir. Raporu işyeri hekimi dışında ÇASMER'den, aile hekiminden veya diğer kamu sağlık hizmeti sunucularından alma imkânı yalnızca 50'den az çalışanı olan az tehlikeli işyerlerine tanınmıştır.
Kural, Kanun'un 15. maddesinin 3. fıkrasındadır: "Bu Kanun kapsamında alınması gereken sağlık raporları işyeri hekiminden alınır." İstisna zaman içinde genişledi. 7033 sayılı Kanunla 1 Temmuz 2017'den itibaren "10'dan az çalışan" sınırı "50'den az" olarak değiştirildi; 7538 sayılı Kanunla 15 Ocak 2025'ten itibaren seçeneklere ÇASMER'ler eklendi.
| İşyerinin durumu | Raporu kim düzenleyebilir? | Dayanak |
|---|---|---|
| Çok tehlikeli, çalışan sayısı fark etmez (ör. mermer kesimi, bina inşaatı) | Yalnızca işyeri hekimi | 6331 m.15/3 |
| Tehlikeli, çalışan sayısı fark etmez (ör. mobilya veya plastik ürün imalatı) | Yalnızca işyeri hekimi | 6331 m.15/3 |
| Az tehlikeli, 50 ve üzeri çalışan (ör. 80 çalışanlı bir süpermarket) | Yalnızca işyeri hekimi | 6331 m.15/3 |
| Az tehlikeli, 50'den az çalışan (ör. 12 kişilik bir muhasebe bürosu) | İşyeri hekimi, ÇASMER, aile hekimi veya diğer kamu sağlık hizmeti sunucusu (ör. devlet hastanesi) | 6331 m.15/3 |
| Az tehlikeli, 50'den az çalışan ve İSG hizmetini eğitim almış işveren kendisi yürütüyor | Muayene ve tetkikler işverenin yetkisi dışındadır; rapor ÇASMER, aile hekimi veya diğer kamu sağlık hizmeti sunucusundan alınır | 6331 m.6/1-a ve m.15/3 |
| Özel hastane veya poliklinikten alınmış genel rapor | Kanunda sayılan hekim ve kurumların raporunun yerini tutmaz | 6331 m.15/3 |
Özel hastaneler kanunun saydığı seçenekler arasında yoktur. Ancak işyeri hekiminin istediği tetkikleri, Sağlık Bakanlığınca yetkilendirilmiş özel hastane ve laboratuvarlarda yaptırabilirsiniz; sonuçları değerlendirip raporu yazan yine yetkili hekimdir.
İşyerinizin tehlike sınıfı, yürütülen asıl işin NACE koduna göre İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliği'nden belirlenir; nasıl bakacağınızı NACE kodu ve tehlike sınıfı rehberimizde anlattık. İşyeri hekiminin ayda kaç dakika ya da tam gün görev yapacağı ise çalışan sayısına ve tehlike sınıfına göre değişir; eşikler için hangi işyerlerinin tam zamanlı işyeri hekimi çalıştırmak zorunda olduğunu inceleyebilirsiniz.
Muayene ve rapor ücretini kim öder?
Ücreti işveren öder. 6331 sayılı Kanun'un 15. maddesine göre sağlık gözetiminden doğan maliyet ve bu gözetimden kaynaklanan her türlü ek maliyet işverence karşılanır ve çalışana yansıtılamaz. Bu kural muayene ücretini, akciğer grafisi veya kan tahlili gibi tetkikleri ve rapor bedelini birlikte kapsar.
Kanun'un 4. maddesi de iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin maliyetinin çalışanlara yansıtılamayacağını genel kural olarak koyar. Bu nedenle bedelin işe alınacak adaya ödetilmesi ya da sonradan ücretten kesilmesi kanuna aykırıdır.
Tutar, OSGB sözleşmesine ve hekimin istediği tetkiklere göre değişir. Hangi tutar çıkarsa çıksın, rapor çalışan açısından ücretsiz, işveren açısından ücretlidir.
İşe giriş muayenesi adım adım nasıl yapılır?
İşe giriş muayenesini işyeri hekimi, yapılacak işin risklerini ve işyerinin risk değerlendirmesini esas alarak yapar. Önce çalışanın rızası alınır, ardından hekim gerekli tetkikleri ister ve fizik muayeneyi yapar. Sonuçlar ve hekimin kararı İşe Giriş/Periyodik Muayene Formu'na işlenir; form işyerinde, çalışanın kişisel sağlık dosyasında saklanır.

- Bilgilendirme ve rıza: Hekim, muayene ve tetkikler hakkında sizi bilgilendirir ve rızanızı alır (İşyeri Hekimi Yönetmeliği m.9). Formun ilk bölümünde, verdiğiniz bilgilerin doğru ve eksiksiz olduğunu imzanızla beyan edersiniz.
- Öykü: Önceki işleriniz, kronik hastalıklarınız, tetanoz ve hepatit aşılarınız, geçirdiğiniz iş kazaları, sigara ve alkol kullanımınız forma yazılır. İşyerinde diğer sağlık personeli (DSP) varsa öyküyü forma yazmak ve muayenede hekime yardım etmek onun görevidir (m.16).
- Tetkikler: Hekim, işin risklerine göre tetkik ister. Tetkik OSGB veya ÇASMER'in gezici aracında ya da sabit tetkik mekânında yapılıyorsa işyeri hekiminin talep belgesi şarttır ve sonuçlar hekime en geç 20 gün içinde iletilir (Çalışanların Sağlık Gözetimine Yönelik Tıbbi Tetkiklerin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik m.5 ve 6; bundan sonra Tıbbi Tetkikler Yönetmeliği).
- Fizik muayene: Göz, kulak burun boğaz ve deri muayenesinin yanında kalp-damar, solunum, sindirim, ürogenital, kas-iskelet ve sinir sistemleri değerlendirilir; psikiyatrik muayene de yapılır. Tansiyon, nabız, boy, kilo ve vücut kitle indeksi forma kaydedilir.
- Karar: Hekim, formun "kanaat ve sonuç" bölümüne çalışanın o işte bedenen ve ruhen çalışmaya elverişli olduğunu ya da hangi şartla elverişli olduğunu yazar. Gece veya vardiyalı çalışmaya uygunluk da bu bölümde belirtilir.
- Saklama ve gizlilik: Form işyerinde muhafaza edilir. Kanun, muayene edilen çalışanın özel hayatı ve itibarı için sağlık bilgilerinin gizli tutulmasını şart koşar (6331 m.15/5).
İşe girişte hangi tetkikler istenir?
Herkese uygulanan sabit bir tetkik paketi yoktur. Hangi tetkiklerin isteneceğine işyeri hekimi; yapılacak işi, maruziyetleri, risk değerlendirmesini ve çalışanın kişisel durumunu dikkate alarak karar verir. Ekranla çalışan bir muhasebeci ile mermer kesim atölyesindeki bir usta için istenen testler bu yüzden birbirinden farklıdır.

Tıbbi Tetkikler Yönetmeliği, OSGB ve ÇASMER'lerin gezici araçlarında ve sabit tetkik mekânlarında yapılabilecek işlemleri sayar; liste dışındaki tetkikler bu araçlarda yapılamaz:
- Akciğer grafisi (PA)
- İşitme testi (odyometri)
- Solunum fonksiyon testi (SFT)
- Biyokimya, hematoloji, mikrobiyoloji ve toksikoloji testleri için kan, idrar, gaita, burun ve boğaz sürüntüsü gibi numunelerin alınması ile basit laboratuvar testleri
- Göz fonksiyonları ölçümü
- Elektrokardiyografi (EKG)
Bazı maruziyetlerde tetkik, ilgili yönetmelikle ayrıca zorunlu hale gelir:
- Gürültü: Günlük maruziyeti, 85 dB(A) olan en yüksek maruziyet eylem değerini aşan çalışanlara işverence işitme testi yaptırılır; ölçümler sağlık riski gösteriyorsa 80 dB(A) üzerinde de yaptırılabilir (Çalışanların Gürültü ile İlgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmelik m.13).
- Toz: Tozla Mücadele Yönetmeliği kapsamındaki işyerlerinde ILO pnömokonyoz sınıflamasına uygun akciğer grafisi çekilir, sıklığını işyeri hekimi belirler (m.11).
- Ekranlı araç: Ekranla çalışmaya başlamadan önce göz muayenesi yapılır (Ekranlı Araçlarla Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik m.9).
Tetkiklerde meslek hastalığı şüphesi çıkarsa işyeri hekimi çalışanı, meslek hastalığı tanısı koymaya yetkili sağlık hizmet sunucusuna sevk eder. Tedavi ve ilaç tarafında hekimin yetkilerini merak ediyorsanız işyeri hekimlerinin reçete yazıp yazamayacağını ayrı bir yazıda ele aldık.
Periyodik sağlık muayenesi kaç yılda bir yapılır?
Periyodik muayene az tehlikeli sınıftaki işlerde en geç 5 yılda bir, tehlikeli sınıfta en geç 3 yılda bir, çok tehlikeli sınıfta en geç yılda bir tekrarlanır. Çocuk, genç ve gebe çalışanlarda bu süre en geç 6 aydır. İşyeri hekimi gerek görürse süreleri kısaltır.
Süreler İşyeri Hekimi Yönetmeliği'nin 9. maddesinde yer alır ve birer üst sınırdır. Hekim; çalışanın kişisel özelliklerini, işin niteliğini, uluslararası standartları ve risk değerlendirmesi sonuçlarını dikkate alarak daha sık muayene planlayabilir.
| Çalışan grubu | Periyodik muayene | Dayanak |
|---|---|---|
| Az tehlikeli işler (ör. süpermarket, muhasebe bürosu) | En geç 5 yılda bir | İşyeri Hekimi Yönetmeliği m.9 |
| Tehlikeli işler (ör. mobilya, plastik ürün imalatı) | En geç 3 yılda bir | İşyeri Hekimi Yönetmeliği m.9 |
| Çok tehlikeli işler (ör. mermer kesimi, demir döküm, bina inşaatı) | En geç yılda bir | İşyeri Hekimi Yönetmeliği m.9 |
| 18 yaşından küçük çocuk ve genç çalışanlar, gebe çalışanlar | En geç 6 ayda bir | İşyeri Hekimi Yönetmeliği m.9 |
| Gece postasında çalışan kadınlar | İşyeri hekiminin belirlediği düzenli aralıklarla | Kadın Çalışanların Gece Postalarında Çalıştırılma Koşulları Hakkında Yönetmelik m.7 |
| Gürültü, toz, ekranlı araç gibi özel maruziyetler | İşyeri hekiminin belirlediği sıklıkta | İlgili maruziyet yönetmelikleri |
Pratikte işe giriş raporunun "süresi" de bu tabloya göre dolar. Örneğin bir demir döküm atölyesinde Mart 2026'da işe giriş muayenesi yapılan çalışanın ilk periyodik muayenesi en geç Mart 2027'de yapılmalıdır.
Gece çalışması, genç işçiler ve işe dönüşte hangi kurallar geçerli?
Bu durumlar için ek kurallar vardır. Gece postasında çalışacak kadınlar için işyeri hekiminden önceden rapor alınır, 18 yaşından küçükler gece çalıştırılamaz ve en geç 6 ayda bir muayene edilir. İş kazası veya sağlık nedeniyle tekrarlanan uzaklaşmalardan sonra ise çalışan isterse işe dönüş muayenesi yapılır.
Gece ve vardiyalı çalışma
İşyeri hekiminin sağlık gözetimi görevi gece postalarını da kapsar; işe giriş formunun kanaat bölümünde çalışanın gece veya vardiyalı çalışıp çalışamayacağı yazılır. Kadın çalışanların gece postasında çalışabilmesi için işe başlamadan önce işyeri hekiminden "sakınca yoktur" raporu alınır (Kadın Çalışanların Gece Postalarında Çalıştırılma Koşulları Hakkında Yönetmelik m.7).
Aynı yönetmeliğe göre gebe çalışan, gebeliğin doktor raporuyla tespitinden doğuma kadar; emziren çalışan ise doğumdan itibaren bir yıl gece postasında çalıştırılamaz (m.9). Gece çalışması nedeniyle sağlığının bozulduğunu raporla belgeleyen işçiye işveren, olanaklar elverdiğince gündüz postasında uygun bir iş verir (Postalar Halinde İşçi Çalıştırılarak Yürütülen İşlerde Çalışmalara İlişkin Özel Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik m.8).
Genç ve çocuk işçiler
18 yaşından küçük çalışanların periyodik muayenesi, işyerinin tehlike sınıfı ne olursa olsun en geç 6 ayda bir yapılır. Bu çalışanlar gece dönemine rastlayan işlerde ve işyeri hekimi raporuyla fiziki ve psikolojik yeterliliklerinin üzerinde olduğu belirlenen işlerde çalıştırılamaz (Çocuk ve Genç İşçilerin Çalıştırılma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik m.5).
İş değişikliği, işe dönüş ve alt işveren
Ofisten üretim hattına geçen bir çalışan, yeni işin gürültü veya toz gibi risklerine göre yeniden muayene edilir. İş kazası, meslek hastalığı veya sağlık nedeniyle tekrarlanan işten uzaklaşmalardan sonraki işe dönüş muayenesi ise kanunda çalışanın talebine bağlanmıştır. Hekim, eski görevinde çalışması sakıncalı bulunan çalışana uygun bir görev verilmesini işverene önerir (İşyeri Hekimi Yönetmeliği m.9).
Doğum izninden dönen emziren çalışan için, işe başlamadan önce çalışmasına engel bir durum olmadığı raporla belirlenir (Gebe veya Emziren Kadınların Çalıştırılma Şartlarıyla Emzirme Odaları ve Çocuk Bakım Yurtlarına Dair Yönetmelik m.12). Alt işveren çalışanları ile başka bir işverenden geçici olarak gönderilen çalışanların raporlarının süresini ise çalıştıkları işyerinin hekimi kontrol eder (İşyeri Hekimi Yönetmeliği m.9).
Rapor alınmazsa ne olur?
Rapor alınmazsa işverene idari para cezası verilir. 6331 sayılı Kanun'un 26. maddesine göre ceza, sağlık gözetimine tabi tutulmayan veya raporu alınmayan her çalışan için ayrı ayrı uygulanır ve 2026'da çalışan başına 22.194 TL'dir. Tehlikeli ve çok tehlikeli işlerde raporsuz çalışanı işe başlatmak da kanuna aykırıdır.
Bu ceza çalışan sayısıyla çarpılarak verildiği için, kanunun tehlike sınıfına ve işyeri büyüklüğüne göre öngördüğü yüzde 25 ile yüzde 200 arasındaki artırımlar uygulanmaz (m.26/5). Örneğin raporu olmayan 4 çalışanı tespit edilen bir mobilya imalathanesine 4 × 22.194 = 88.776 TL ceza verilir.
Periyodik muayenesi zamanında yapılmayan çalışan için de aynı hüküm işler, çünkü periyodik muayene de 15. maddenin birinci fıkrasındaki yükümlülükler arasındadır. Tutarlar her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir; Bakanlığın 2026 tablosunda bu oran yüzde 25,49'dur.
Sıkça Sorulan Sorular
Aile hekiminden alınan işe giriş raporu geçerli mi?
Yalnızca 50'den az çalışanı olan az tehlikeli işyerlerinde geçerlidir. Tehlikeli ve çok tehlikeli işyerlerinde, ayrıca 50 ve üzeri çalışanı olan az tehlikeli işyerlerinde rapor işyeri hekiminden alınmalıdır.
İşe giriş raporu ne kadar süre geçerli?
Rapor, bir sonraki periyodik muayeneye kadar işe uygunluğu gösterir. Bu süre az tehlikeli işlerde en geç 5 yıl, tehlikeli işlerde 3 yıl, çok tehlikeli işlerde 1 yıl, 18 yaş altı ve gebe çalışanlarda 6 aydır. İşyeri hekimi gerek görürse daha kısa bir süre belirler.
İş değiştirdiğimde eski işyerimdeki rapor geçerli olur mu?
Kanun muayeneyi her işe girişte ve yeni işin risklerine göre ister. Bu nedenle yeni işvereniniz işe giriş muayenesini yeniden yaptırmakla yükümlüdür. Eski tetkik sonuçlarınızı hekimle paylaşabilirsiniz, ancak karar yeni muayeneye göre verilir.
Stajyer ve çıraklar için işe giriş muayenesi gerekir mi?
Evet. 6331 sayılı Kanun çırak ve stajyerler dahil tüm çalışanlara uygulandığı için sağlık gözetimi yükümlülüğü onlar için de geçerlidir. 18 yaşından küçük stajyer ve çırakların periyodik muayenesi en geç 6 ayda bir yapılır.
İşyeri hekiminin raporuna itiraz edilebilir mi?
Evet. 6331 sayılı Kanun'un 15. maddesine göre sağlık raporlarına itirazlar, Sağlık Bakanlığının belirlediği hakem hastanelere yapılır. Hakem hastanenin verdiği karar kesindir.
Bu raporları işyeri hekimi olarak siz düzenlemek isterseniz
İşe giriş ve periyodik muayeneler, yönetmelikte işyeri hekiminin sağlık gözetimi görevleri arasında sayılır. Hekimseniz ve bu muayeneleri işyeri hekimi olarak yapmak istiyorsanız Ofis Akademi'nin İşyeri Hekimliği Eğitimi programını inceleyebilir, dönem ve şube bilgisi için bize ulaşabilirsiniz.
Kaynaklar
- 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu (mevzuat.gov.tr)
- İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik (mevzuat.gov.tr)
- Çalışanların Sağlık Gözetimine Yönelik Tıbbi Tetkiklerin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik (mevzuat.gov.tr)
- ÇSGB İSGGM, 6331 sayılı Kanuna göre 2026 yılında uygulanacak idari para cezaları