İş Güvenliği Teknikeri Nedir? Uzmandan Farkı ve Uzmanlığa Geçiş
İSG önlisans mezunu teknikerin mevzuattaki yeri, belgeli uzmandan yetki farkları ve C sınıfından A sınıfına uzanan yol; eğitim, sınav ve İSG-KATİP adımlarıyla.

İş güvenliği teknikeri, üniversitelerin iki yıllık iş sağlığı ve güvenliği önlisans programından mezun olan kişidir. Diploma tek başına iş güvenliği uzmanı olarak görev yapma yetkisi vermez. Uzman olmak için C sınıfı iş güvenliği uzmanlığı eğitimini tamamlayıp Bakanlıkça yaptırılan sınavda 100 üzerinden en az 70 puan almanız gerekir.
Öne çıkanlar
- İSG önlisans mezunu tekniker, 6331 sayılı Kanun ve İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik'e göre teknik eleman sayılır; C sınıfı eğitim ve sınav yolu ona açıktır.
- Belgesi olmayan tekniker iş güvenliği uzmanı olarak görevlendirilemez ve işin durdurulması için başvuru ya da onaylı deftere kayıt gibi uzman yetkilerini kullanamaz.
- İş güvenliği uzmanlığı eğitimi en az 220 saattir (180 saat teorik, 40 saat uygulamalı) ve sınavda 100 üzerinden en az 70 puan başarı için yeterlidir.
- B sınıfı eğitimi için C belgesiyle en az 1095 gün, A sınıfı eğitimi için B belgesiyle en az 1460 gün fiili çalışma gerekir; süre İSG-KATİP kişi kartından hesaplatılır.
- İSG veya iş güvenliği programında yüksek lisans doğrudan B sınavına, doktora ise A sınıfı belgeye açılan akademik yollardır.
İş güvenliği teknikeri mevzuatta nasıl tanımlanır?
6331 sayılı Kanun ve İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik, teknikeri ayrı bir meslek grubu olarak değil, “teknik eleman” kapsamında tanımlar. Yönetmeliğin 4. maddesine göre teknik eleman; teknik öğretmenler, fizikçi, kimyager veya biyolog unvanına sahip olanlar ile üniversitelerin iş sağlığı ve güvenliği lisans veya önlisans programı mezunlarıdır.
Önlisans programı iki yıllıktır. Türkiye Yeterlilikler Veri Tabanı'ndaki üniversite kayıtlarında mezunlar için “iş sağlığı ve güvenliği teknikeri” unvanı kullanılır; günlük dilde bu unvan “iş güvenliği teknikeri” ya da “İSG teknikeri” diye kısalır.
Tanımın pratik sonucu şudur: Teknik eleman olduğunuz için mühendis ve mimarlarla aynı C sınıfı eğitim ve sınav yoluna girersiniz. Yönetmeliğin 8. maddesi C sınıfı belgeyi, eğitime katılıp sınavda başarılı olan mühendislik veya mimarlık fakültesi mezunlarına ve teknik elemanlara birlikte verir.
Önlisans düzeyinde bu tanıma giren program iş sağlığı ve güvenliği programıdır. Elektrik, makine ya da inşaat gibi başka bir teknik önlisans programından mezunsanız yol kapanmaz; tanımdaki programlardan birini ya da mühendislik gibi bir lisans programını tamamladığınızda aynı eğitim ve sınav yolu sizin için de açılır. Programın dersleri ve mezunların çalışma alanları için iş sağlığı ve güvenliği bölümü rehberimize bakabilirsiniz.
Tekniker sahada ne iş yapar?
Belgesiz bir tekniker, işyerindeki İSG çalışmalarında destek rolü üstlenir: saha turlarında uygunsuzlukları kaydeder, kişisel koruyucu donanım zimmetlerini takip eder, eğitim katılım listelerini düzenler ve acil durum tatbikatlarının hazırlığına yardım eder. Bu işleri uzmanın yönlendirmesiyle yapar; işyerine uzman olarak atanmak ve uzman sıfatıyla imza atmak belge gerektirir.

Mevzuat her çalışana açık roller de tanımlar ve tekniker bu rollerde etkin olabilir. İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği'nin 6. maddesi, risk değerlendirmesi ekibine işveren, iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekiminin yanında çalışan temsilcilerini, destek elemanlarını ve riskler konusunda bilgi sahibi çalışanları da alır. Kanunun 3. maddesi destek elemanını; önleme, koruma, tahliye, yangınla mücadele ve ilk yardım gibi konularda özel olarak görevlendirilmiş, yeterli eğitime sahip kişi olarak tanımlar.
Kocaeli'de 300 kişilik bir metal işleme fabrikasını düşünün. Tekniker sabah vardiyasında pres hattındaki makine koruyucularını kontrol eder, ramak kala bildirimlerini toplar ve haftalık özeti uzmana iletir. Uzman bu verilerle alınması gereken önlemleri işverene yazılı olarak bildirir ve onaylı deftere işler. Sahadaki ekip aynıdır; imza ve hukuki sorumluluk belge sahibindedir.
Bu yıllar saha deneyimi kazandırır, ancak B sınıfı için gereken fiili süreye sayılmaz. Süre, C belgesiyle yapılan iş güvenliği uzmanlığı sözleşmelerinden işlemeye başlar (Yönetmelik md. 8).
Tekniker ile iş güvenliği uzmanı arasındaki yetki farkı nedir?
Temel fark belgedir. Yönetmeliğin 7. maddesine göre işverence iş güvenliği uzmanı olarak görevlendirilecek kişinin geçerli bir iş güvenliği uzmanlığı belgesi olması zorunludur. Belgesiz tekniker aynı sahada çalışsa da uzmanın görev, yetki ve yükümlülüklerini taşımaz; bu yetkiler belgeyle doğar ve belge sınıfına göre genişler.
| Konu | Belgesiz tekniker | Belgeli iş güvenliği uzmanı |
|---|---|---|
| Uzman olarak görevlendirilme | Mümkün değil (Yönetmelik md. 7/1) | Belge sınıfına uygun işyerlerinde mümkün |
| İSG-KATİP kaydı | Uzman olarak görevlendirilemez, uzmanlık sözleşmesi onaylayamaz | Görevlendirme İSG-KATİP'teki sözleşmeyle kayda girer ve en geç 5 gün içinde sistemde onaylanır (Hizmetler Yönetmeliği md. 14) |
| Risk değerlendirmesi | Ekipte destek elemanı, çalışan temsilcisi veya bilgi sahibi çalışan olarak yer alabilir | Çalışmalara katılır, önlem önerir ve takibini yapar (md. 9) |
| Onaylı defter | Uzman sıfatıyla kayıt düşemez | Tespit ve tavsiyelerini deftere yazar (md. 11/4) |
| Ciddi ve yakın tehlike | Her çalışan gibi kurula veya işverene başvurup çalışmaktan kaçınma hakkını kullanabilir (Kanun md. 13) | Ciddi, önlenemez ve acil müdahale gerektiren hayati tehlikede işin durdurulması için işverene başvurur (md. 10) |
| Hayati tehlikede tedbir alınmazsa | Uzmana özgü bildirim yükümlülüğü yoktur | Bakanlığın yetkili birimine bildirir, bildirmezse belgesi askıya alınır; bu bildirim nedeniyle iş sözleşmesine son verilemez (Kanun md. 8/2) |
| Yıllık plan ve rapor | Veri toplayarak destek olur | Yıllık çalışma planını ve değerlendirme raporunu işyeri hekimiyle hazırlar (md. 9) |
| Sorumluluk | Kanunun 19. maddesindeki çalışan yükümlülükleri | İhmallerinden işverene karşı sorumludur (md. 11/2); ölüm veya maluliyetle sonuçlanan olayda ihmali yargı kararıyla kesinleşirse belgesi 6 ay askıya alınır (md. 34/2) |
Tabloyu bir örnekle okuyalım. Bursa'daki bir tekstil boyahanesinde kimyasal deponun havalandırmasının çalışmadığını fark eden tekniker, durumu hemen amirine ve uzmana iletir. Uzman riski yazılı olarak işverene bildirir ve deftere işler; hayati tehlike sürer ve önlem alınmazsa Bakanlığın yetkili birimine bildirim yapmakla yükümlüdür.
Belge sınıfına göre görev alanı
| Belge sınıfı | Görev alınabilecek işyerleri (Yönetmelik md. 7/2) |
|---|---|
| C sınıfı | Az tehlikeli sınıftaki işyerleri |
| B sınıfı | Az tehlikeli ve tehlikeli sınıftaki işyerleri |
| A sınıfı | Bütün tehlike sınıflarındaki işyerleri |
İşyerinin tehlike sınıfı, Kanunun 9. maddesine göre yapılan asıl işe bakılarak Bakanlık tebliğiyle belirlenir. Bir işyerinin hangi sınıfta olduğunu nasıl bulacağınızı NACE kodu ve tehlike sınıfı rehberimizde anlattık. Kanunun 8. maddesi ayrıca maden ve yapı gibi sektörlerde öncelikli mesleki unvanları belirleme yetkisini Bakanlığa verir.
Tekniker, C sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesini nasıl alır?
Tekniker, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca yetkilendirilmiş bir eğitim kurumunda en az 220 saatlik C sınıfı eğitimi tamamlar, ardından Bakanlıkça yaptırılan sınavda 100 üzerinden en az 70 puan alır. Sınavı geçen aday belge başvurusunu İSG-KATİP üzerinden yapar, belge ücretini öder ve belgesi sistemde dijital olarak tanımlanır.

- Mezuniyet kaydınızı kontrol edin. İSG-KATİP'te “Kişi Kartı Bilgilerim > YÖK Mezuniyet Bilgileri” ekranından diplomanızı doğrulayın. Eksik görünüyorsa “Bireysel Bildirim Başvuruları” menüsünden diploma veya mezuniyet belgesi bildirimi yapın.
- Eğitim kurumuna kaydolun. Yönetmeliğin 24. maddesine göre diploma veya geçici mezuniyet belgesi istenir ve mezuniyetin program başlamadan tamamlanmış olması gerekir. Eğitim kurumları şartları taşımayan kişileri programa kaydedemez (md. 21).
- Eğitimi eksiksiz tamamlayın. Program en az 180 saat teorik ve 40 saat uygulamalı olmak üzere toplam en az 220 saattir; teorik kısmın en fazla yarısı uzaktan verilebilir (md. 25). Teorik derslerde en fazla 6 ders saati devamsızlık hakkınız vardır, uygulamalı eğitimin tamamına katılım zorunludur. Uzaktan eğitim bitmeden yüz yüze, yüz yüze eğitim bitmeden uygulamalı eğitim başlamaz (md. 23).
- Staj yerinizi zamanında onaylatın. Uygulamalı eğitim, en az bir iş güvenliği uzmanının görevlendirildiği bir işyerinde yapılır. Staj yeri İSG-KATİP'e bildirilir; ilgili İSG profesyoneli ve işyerinin e-bildirge kullanıcısı sistem üzerinden onaylar. Durumunuzu “Kişi Kartı Bilgilerim > İSG Eğitim Bilgilerim” sekmesinden izleyebilirsiniz.
- Sınav girişini ayrıca yapın. 2026'da sınavları Bakanlık adına Gazi Üniversitesi Ölçme ve Değerlendirme Uygulama ve Araştırma Merkezi, 16 Mayıs ve 13 Aralık tarihlerinde olmak üzere iki kez yapıyor. Eğitimi tamamlayanların bilgileri Bakanlıkça üniversiteye bildirilir; İSG-KATİP'te yeni başvuru gerekmez, ancak üniversitenin sisteminden sınava giriş başvurusu yapmanız şarttır. Daha önce başarılı olamadıysanız ve “Süreç Yönetimi > Sınav Başvuruları” ekranında durumunuz “Başvuru Onaylandı” görünüyorsa yeniden başvuru oluşturmanız gerekmez. Konu tekrarı için İSG sınav sorularıyla düzenli deneme çözebilirsiniz.
- Belgenizi alın. İSG-KATİP'te “Sertifika Başvuruları > Yeni” adımıyla belge başvurusu açılır. Ekranda “Banka Bildirimi Yapıldı. Ödeme Bekleniyor” ifadesi görününce belge ücreti Ziraat Bankası kanallarından kurumsal tahsilat hesabına ödenir; ödeme ertesi iş günü sisteme işlenir ve belge dijital olarak tanımlanır.
- İlk sözleşmenizi onaylayın. İşyerinde çalışanlar arasından görevlendirildiğinizde sözleşme veya görevlendirme belgesi İSG-KATİP'teki örneğe uygun düzenlenir ve en geç beş gün içinde sistemde karşılıklı onaylanır; OSGB üzerinden hizmette OSGB ile işveren arasındaki sözleşme aynı sürede onaylanır (İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği md. 14). Adımları İSG-KATİP ve e-Devlet sözleşme onayı rehberimizde bulabilirsiniz.
- Vizeyi takvime yazın. Yönetmeliğin 20. maddesine göre belgeler beş yılda bir vize ettirilir; vize tarihinden önce başvurmayanların belgesi vize tamamlanana kadar askıya alınır. Vize başvurusu İSG-KATİP'teki “Sertifika Vize Başvuruları” menüsünden yapılır.
Takvim, eğitime ne zaman başlamanız gerektiğini belirler. 13 Aralık 2026 sınavına eğitimle girecek adayların programa en geç 17 Eylül 2026'da başlaması ve uygulamalı eğitimin onayını 21 Ekim 2026 saat 23.59'a kadar tamamlaması gerekiyordu. Bu dönemi kaçırdıysanız bir sonraki sınavın tarihlerini Bakanlığın İSG Genel Müdürlüğü duyurularından takip edin; 2026 takviminde eğitim başlangıcı ile sınav arasında yaklaşık üç ay vardı.
C sınıfından B ve A sınıfına nasıl geçilir?
Standart yolda B sınıfı eğitimine, C belgesiyle en az üç yıl (1095 gün) fiilen görev yaptığını iş güvenliği uzmanlığı sözleşmesiyle belgeleyenler katılır. A sınıfı eğitimi için B belgesiyle en az dört yıl (1460 gün) gerekir. Her iki aşamada eğitimin ardından ilgili sınıfın sınavında başarılı olmak şarttır.

| Hedef belge | Standart yol | Akademik yol |
|---|---|---|
| C sınıfı | C sınıfı eğitimi ve sınavı (md. 8/1-c) | İSG lisans programını tamamlayanlar eğitim almadan C sınavına girer (md. 8/1-c-3) |
| B sınıfı | C belgesiyle en az 1095 gün fiili görev, B eğitimi ve sınavı (md. 8/1-b) | İSG veya iş güvenliği programında yüksek lisans yapan teknik elemanlar doğrudan B sınavına girer (md. 8/1-b-2) |
| A sınıfı | B belgesiyle en az 1460 gün fiili görev, A eğitimi ve sınavı (md. 8/1-a) | İSG veya iş güvenliği programında doktora yapan teknik elemanlara A sınıfı belge verilir (md. 8/1-a-2) |
Akademik yolun ilk basamağı lisanstır, çünkü yüksek lisans lisans diploması üzerine yapılır. Önlisans mezunları için ÖSYM'nin Dikey Geçiş Sınavı (DGS) bir seçenektir; mezuniyet alanınıza açık lisans programlarını her yıl yayımlanan DGS tercih tablolarından kontrol edin.
Fiili çalışma süresi nasıl hesaplanır?
Bakanlığın İSG Genel Müdürlüğü'nün 24 Haziran 2019 tarihli duyurusuna göre süre, B veya A eğitiminde uzaktan eğitimin başladığı tarihe kadar yapılan çalışmalarla hesaplanır. Sürenizi İSG-KATİP'te kişi kartınızdaki hesaplama ekranından görebilirsiniz; eğitim kurumuna da kişi kartıyla başvurursunuz.
- OSGB ile hizmet alan işyeri arasındaki iş güvenliği uzmanlığı sözleşmeleri süreye sayılır; OSGB ile uzman arasındaki iç sözleşme tek başına sayılmaz.
- C belgesiyle çok tehlikeli sınıftaki bir işyerinde sözleşmeniz varsa, yalnızca o işyerinde tehlike sınıfına uygun uzmanın da sözleşmesinin bulunduğu dönemler hesaba katılır.
- SGK kaydına göre kapanan işyerlerinde süre kapanış tarihine kadar sayılır; işyerinin sicil numarası değişirse sözleşmenin yeni sicil üzerinden yapılması gerekir.
C belgesini aldıktan sonra bir fabrikada tam süreli sigortalı çalışmaya devam ediyorsanız işveren sizi, tehlike sınıfına uygun uzmanın yanında yardımcı iş güvenliği uzmanı olarak görevlendirebilir (Yönetmelik md. 7/5). Aynı duyuruya göre bu görevlendirme İSG-KATİP üzerinden yapılmalı ve beş gün içinde karşılıklı onaylanmalıdır; sistem dışında kalan yardımcılık süreleri üst sınıfa geçişte sayılmaz.
27 Aralık 2024 tarihli değişiklikle yönetmeliğe eklenen Geçici Madde 9, belirli şartlarla sınavsız B ve A sınıfı belge verilmesini öngörüyordu ve başvuru süresi 31 Mart 2025'te doluyordu. Mevzuat Bilgi Sistemi'ndeki güncel metne göre bu madde Danıştay Dördüncü Dairesinin 17 Aralık 2025 tarihli kararıyla iptal edildi. Güncel yol, tablodaki süre, eğitim ve sınav adımlarıdır; senaryolar için C sınıfından B sınıfına geçiş rehberimize göz atabilirsiniz.
Teknikerden uzmana ilk yıllar için yol haritası
Başlangıç noktanız planı belirler. Aşağıdaki iki senaryo, tipik iki başlangıcı adım adım gösterir.
Senaryo 1: Bir fabrikada tam süreli çalışıyorsunuz. Gaziantep'te bir gıda fabrikasının kalite biriminde çalışan bir tekniker düşünün. Teorik eğitimin en fazla yarısı uzaktan verildiği için programı vardiya düzeniyle birlikte planlar. Belgeyi aldıktan sonra işverenle yardımcı uzman görevlendirmesini konuşur ve görevlendirmenin İSG-KATİP'te onaylandığını kontrol eder. 1095 gün dolduğunda B eğitimine başvurur.
Senaryo 2: Bir OSGB'de işe başlıyorsunuz. C belgesiyle OSGB üzerinden az tehlikeli sınıftaki işyerlerine hizmet verirsiniz. Her yeni işyeri için OSGB ile o işyeri arasındaki uzmanlık sözleşmesinde adınızın yer aldığını kontrol edin; yalnızca OSGB ile aranızdaki sözleşme süre hesabına girmez.
Her iki senaryoda şu üç alışkanlık işinizi kolaylaştırır:
- Kişi kartınızdaki fiili süreyi her yıl hesaplatın ve kendi kayıtlarınızla karşılaştırın; eksik bir sözleşmeyi yıllar sonra fark etmek B eğitimini erteler.
- Görev aldığınız işyerlerinin tehlike sınıfını takip edin; C belgesiyle çok tehlikeli işyerlerinde geçen süre yalnızca uygun sınıftaki uzmanın da sözleşmesinin olduğu dönemlerde sayılır.
- Belgenizin vize tarihini takvime işleyin; askıdaki belgeyle uzmanlık yetkileri kullanılamaz (md. 34/3).
Sıkça Sorulan Sorular
İş güvenliği teknikeri OSGB'de çalışabilir mi?
OSGB'de çalışabilirsiniz, ancak işyerlerine iş güvenliği uzmanı olarak görevlendirilmek için geçerli bir uzmanlık belgesi gerekir (Yönetmelik md. 7/1). C belgesini aldığınızda OSGB üzerinden az tehlikeli sınıftaki işyerlerine hizmet verebilirsiniz. OSGB ile hizmet alan işyeri arasındaki uzmanlık sözleşmeleri, B sınıfına geçişte fiili süreden sayılır.
Son sınıftayken C sınıfı eğitime kayıt olabilir miyim?
Hayır. Yönetmeliğin 24. maddesi, adayların eğitim programı başlamadan mezuniyetini tamamlamış olmasını şart koşar ve eğitim kurumları şartları taşımayan kişileri programa kaydedemez. Mezun olduktan sonra diploma bilgilerinizin İSG-KATİP'teki kişi kartınızda göründüğünü kontrol edin.
C sınıfı sınavında kaç puan almak gerekir?
Yönetmeliğin 28. maddesine göre 100 puan üzerinden en az 70 puan alan adaylar başarılı sayılır. Sınav sonuçlarına itirazları sınavı düzenleyen kurum sonuçlandırır. 2026 sınavlarını Bakanlık adına Gazi Üniversitesi Ölçme ve Değerlendirme Uygulama ve Araştırma Merkezi yapmaktadır.
İş güvenliği uzmanlığı belgesinin süresi dolar mı?
Belge, Yönetmeliğin 20. maddesine göre beş yılda bir vize ettirilmek zorundadır. Vize tarihinden önce başvurmayanların belgesi, vize işlemi tamamlanana kadar askıya alınır. Başvuru İSG-KATİP'teki “Sertifika Vize Başvuruları” menüsünden yapılır ve ücret ödendikten sonraki iş günü vize yenilenir.
Tekniker ile mühendis aynı C sınıfı sınavına mı girer?
Evet. Yönetmeliğin 8. maddesi C sınıfı belgeyi, C sınıfı eğitimine katılıp sınavda başarılı olan mühendislik veya mimarlık fakültesi mezunlarına ve teknik elemanlara aynı hükümle düzenler. B ve A sınıfına geçiş süreleri de iki grup için aynıdır; Bakanlığın maden ve yapı gibi sektörler için yapabileceği özel düzenlemeler saklıdır.
Tekniker belgesi olmadan risk değerlendirmesi yapabilir mi?
Risk değerlendirmesi, işverenin oluşturduğu bir ekip tarafından yapılır ve ekipte işyerinde görevli iş güvenliği uzmanı ile işyeri hekimi bulunur (Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği md. 6). Tekniker bu ekibe destek elemanı, çalışan temsilcisi veya riskler konusunda bilgi sahibi çalışan olarak katılabilir. Çalışmada uzmanın yerini almak ise belge gerektirir.
Uzmanlık yolunda ilk adım
Diplomanız sizi C sınıfı eğitimin kapısına getirir; kalan adımlar eğitim, sınav ve İSG-KATİP işlemleridir. Eğitime başlamadan önce mezuniyet kaydınızı İSG-KATİP'te doğrulayın ve hedeflediğiniz sınav dönemini belirleyin. Ofis Akademi'nin C sınıfı iş güvenliği uzmanlığı eğitimi sayfasından program hakkında bilgi alabilirsiniz.
Kaynaklar
- İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik (Mevzuat Bilgi Sistemi)
- 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu (Mevzuat Bilgi Sistemi)
- ÇSGB İSG Genel Müdürlüğü: 13 Aralık 2026 tarihinde yapılacak 2026-2 İSG sınav duyurusu
- ÇSGB İSG Genel Müdürlüğü: Fiili çalışma sürelerine ilişkin duyuru